Konuya girmeden önce, Almancadaki fiillerin üç temel “ruh halini” yani kipini (Modus) bilmemiz gerekir. Bu kipler, bir cümlenin gerçek mi, bir hayal mi, yoksa bir emir mi olduğunu anlamamızı sağlar:
- Indikativ (Bildirme Kipi): Bildiğimiz dümdüz cümledir. Gerçekleri ve kesin planları anlatır.
- Örnek: Er fährt morgen nach Berlin. (O, yarın Berlin’e gidiyor.)
- Imperativ (Emir Kipi): Doğrudan bir emri veya ricaları ifade eder.
- Örnek: Fahr nach Berlin! (Berlin’e git!)
- Konjunktiv (Olasılık/Dilek Kipi): Gerçek dünyanın dışındaki her durumu kapsar.
- Konjunktiv I (Dolaylı Anlatım Kipi): Temel görevi, bir başkasının sözünü tarafsız bir şekilde aktarmaktır. Bu kip, aktarılan bilginin doğruluğuna kefil olmadığınızı, sadece “o böyle dedi” dediğinizi belirtir. Bu nedenle özellikle haber dilinde ve resmi raporlarda kullanılır.
- Doğrudan Söz: Anna sagt: “Ich habe keine Zeit.” (Anna diyor ki: “Zamanım yok.”)
- Dolaylı Anlatım (Konjunktiv I): Anna sagt, sie habe keine Zeit. (Anna, zamanı olmadığını söylüyor.)
- Konjunktiv II (Dilek/Varsayım Kipi): Bu kip, gerçek olmayan her durumu ifade etmek için kullanılır: Hayaller, dilekler, gerçekleşmemiş şartlar, pişmanlıklar, kibar ricalar ve tavsiyeler. Almancada “hayal kurma” kipidir.
- Konjunktiv I (Dolaylı Anlatım Kipi): Temel görevi, bir başkasının sözünü tarafsız bir şekilde aktarmaktır. Bu kip, aktarılan bilginin doğruluğuna kefil olmadığınızı, sadece “o böyle dedi” dediğinizi belirtir. Bu nedenle özellikle haber dilinde ve resmi raporlarda kullanılır.
Rehberimizin konusu olan Konjunktiv 2, tam olarak bu “gerçek olmayan” dünyanın kapılarını aralar. Bu kip, fiilin bambaşka bir halidir! Gerçek dünyada değil, hayaller aleminde, isteklerimizde, dileklerimizde, arzularımızda ne yapmak istediğimizi anlatmak için vardır. İşin özü hayal kurmaktır!
Tıpkı Ahmet Kaya’nın o meşhur şarkısında “Şu dağlarda kar olsaydım… Bir asi rüzgar olsaydım…” derken kurduğu hayal gibi, Konjunktiv II de bize Almancada bu türden, gerçek dışı ama duygu dolu hayaller kurma imkanı verir. Bir insanın kar veya rüzgar olması mümkün değildir, bu yüzden bu dilekler “hayal dünyasına”, yani Konjunktiv II’ye aittir.
Şimdi gelin somut bir örnekle bakalım bu konuya:
Gerçekte: Ben şu anda neredeyim? Şu anda size bu Konjunktiv 2 konusunu anlatmak için bilgisayar başındayım. (🇩🇪 Almancası: Ich bin jetzt am Computer, um Ihnen das Thema Konjunktiv 2 zu erklären.) Bu gerçek, şu an olan şey.
Konjunktiv 2’de: Peki ben aslında nerede olmak istiyorum? Ah, ben var ya Kanarya Adalarında olmak isterdim! 🌴☀️ (🇩🇪 Almancası: Ich wäre jetzt gern auf den Kanarischen Inseln.) İşte bu cümle, tam da Konjunktiv II’lik! Çünkü şu an orada değilim, ama olmak istiyorum, hayal ediyorum.
Konjunktiv II’de wäre, hätte, würde: Ne Zaman, Hangisini Kullanmalıyım?
Konjunktiv II cümlesi kurarken hangi fiili kullanacağınıza karar vermek ilk başta karmaşık görünebilir. Ama aslında çok basit bir öncelik sırası var. Cümlenizin ana fiiline göre kendinize şu üç soruyu sorduğunuzda, cevap her zaman doğrudur:
“Wäre, hätte, würde…” Yani “olsaydı, sahip olsaydı, olurdu…” gibi şeyler.
- Gerçekte “sein” → hayalde “wäre“
- Gerçekte “haben” → hayalde “hätte“
- Gerçekte diğer tüm fiiller için “würde” (werden fiilinin Konjunktiv 2 çekimini) kullanırız.
Konjunktiv 2’nin (kullanmamız gereken) formları bunlar! Biraz orta seviye bir konu ama endişelenmeyin, birlikte halledeceğiz!
Soru 1: Cümlemin ana anlamı “olmak” (sein) mı?
Eğer bir şeyin durumundan, bir yerde veya bir şekilde olmaktan bahsediyorsanız (yorgun olmak, evde olmak, pilot olmak vb.), düşünmeden wäre kullanmalısınız.
wäre, sein fiilinin Konjunktiv II halidir ve onun yerine geçer. Bu durumlarda würde sein yapısı neredeyse hiç kullanılmaz çünkü kulağa doğal gelmez.
- Gerçekte: Ich bin zu Hause. (Ben evdeyim.)
- Hayalde: Ich wäre jetzt gern in Istanbul. (Şu anda İstanbul’da olmak isterdim.)
- Gerçekte: Das ist eine gute Idee. (Bu iyi bir fikir.)
- Hayalde: Das wäre eine gute Idee. (Bu iyi bir fikir olurdu.)
Soru 2: Cümlemin ana anlamı “sahip olmak” (haben) mı?
Eğer “olmak” fiili yoksa, ikinci sorunuz şu olmalı: Cümlemin ana anlamı bir şeye sahip olmak mı? (zamanım var, param var, bir evim var vb.). Eğer cevap evetse, o zaman daima hätte kullanmalısınız.
hätte, haben fiilinin Konjunktiv II halidir. Tıpkı wäre gibi, bu durumlarda da würde haben yapısı tercih edilmez.
- Gerçekte: Ich habe kein Geld. (Param yok.) Bu da gerçek 🙂
- Hayalde: Ich hätte gern viel Geld. (Çok paraya sahip olmak isterdim.)
- Gerçekte: Wir haben eine kleine Wohnung. (Küçük bir dairemiz var.)
- Hayalde: Wir hätten gerne ein Haus mit einem Garten. (Bahçeli bir eve sahip olmak isterdik.)
Soru 3: Cümlem diğer tüm eylemleri mi içeriyor?
Eğer cümlenizin ana anlamı “olmak” veya “sahip olmak” değilse, geri kalan tüm eylemler için (gitmek, yapmak, görmek, öğrenmek, yemek, içmek vb.) cankurtaran formülümüz devreye girer: würde + Mastar.
Bu, diğer tüm fiiller için en yaygın, en güvenli ve en modern kullanımdır.
- Eylem: fahren (gitmek) → Ich würde gern nach Berlin fahren. (Berlin’e gitmek isterdim.)
- Eylem: lernen (öğrenmek) → Karin würde gerne schwimmen lernen. (Karin yüzme öğrenmek isterdi.)
- Eylem: essen (yemek) → Ich würde gerne eine große Portion Eis essen. (Büyük bir porsiyon dondurma yemek isterdim.)
Özet Tablo: Karar Anı
| Cümlenin Ana Anlamı | Kullanılacak Formül | Örnek |
|---|---|---|
| olmak | wäre | Ich wäre gerne Pilot. (Pilot olmak isterdim.) |
| sahip olmak | hätte | Wir hätten gern mehr Zeit. (Daha çok zamanımız olsun isterdik.) |
| Diğer Tüm Eylemler | würde + Mastar | Ich würde lieber im Park spazieren gehen. (Parkta yürüyüşe gitmeyi tercih ederdim.) |
Almanca ve Türkçe Karşılaştırmalı Örnek Cümleler
Aşağıdaki örnekler, wäre, hätte ve würde kullanımını günlük hayattan durumlarla pekiştirmenize yardımcı olacaktır. Her cümlenin altında, o durumun “gerçekte” ne olduğunu belirterek aradaki farkı netleştireceğiz.
wäre (olmak)
Örnek 1:
- Hayal: Ich wäre jetzt gerne Pilot und würde um die Welt fliegen.
- Türkçe: Şimdi pilot olmak ve dünyayı dolaşmak isterdim.
- Gerçekte: Ich bin Bäcker von Beruf. (Mesleğim fırıncılık.)
Örnek 2:
- Hayal: Wenn ich nicht so müde wäre, könnten wir noch ausgehen.
- Türkçe: Bu kadar yorgun olmasaydım, dışarı çıkabilirdik.
- Gerçekte: Ich bin sehr müde. (Çok yorgunum.)
Örnek 3:
- Hayal: An deiner Stelle wäre ich vorsichtiger.
- Türkçe: Senin yerinde olsam daha dikkatli olurdum.
- Gerçekte: Du bist nicht vorsichtig. (Dikkatli değilsin.)
hätte (sahip olmak)
Örnek 1:
- Hayal: Wir hätten gerne ein Haus mit einem großen Garten.
- Türkçe: Büyük bahçeli bir eve sahip olmayı çok isterdik.
- Gerçekte: Wir haben eine kleine Wohnung. (Küçük bir dairemiz var.)
Örnek 2:
- Hayal: Wenn ich nur mehr Zeit für meine Familie hätte!
- Türkçe: Keşke ailem için daha çok zamanım olsaydı!
- Gerçekte: Ich habe wenig Zeit. (Az zamanım var.)
Örnek 3:
- Hayal: Lina hätte gern einen anderen Job, weil sie unzufrieden ist.
- Türkçe: Lina mutsuz olduğu için başka bir işi olsun istiyor.
- Gerçekte: Lina ist mit ihrem Job unzufrieden. (Lina işinden memnun değil.)
würde (diğer tüm eylemler)
Örnek 1:
- Hayal: Ich würde lieber im Park spazieren gehen, aber ich muss noch bügeln.
- Türkçe: Parkta yürüyüşe gitmeyi tercih ederdim ama daha ütü yapmam gerekiyor.
- Gerçekte: Ich gehe nicht spazieren, ich bügle. (Yürüyüşe gitmiyorum, ütü yapıyorum.)
Örnek 2:
- Hayal: Am liebsten würde ich nach Berlin fliegen, aber der Zug ist billiger.
- Türkçe: En çok Berlin’e uçmak isterdim ama tren daha ucuz.
- Gerçekte: Ich fahre mit dem Zug. (Trenle gidiyorum.)
Örnek 3:
- Hayal: Die Arbeiter würden gerne früher nach Hause gehen, aber sie müssen Überstunden machen.
- Türkçe: İşçiler eve daha erken gitmek isterlerdi ama mesai yapmak zorundalar.
- Gerçekte: Sie gehen nicht früher nach Hause. (Eve erken gitmiyorlar.)
Konjunktiv II Nasıl Oluşturulur? (Şimdiki Zaman)
Konjunktiv II’nin ne işe yaradığını artık biliyoruz. Peki bu “hayal dünyası” cümlelerini gramer olarak nasıl kuracağız? Şimdiki zamanda (Präsens) Konjunktiv II oluşturmak için iki temel yöntemimiz var. İlk olarak en yaygın, en kolay ve adeta bir “cankurtaran” olan yöntemle başlayacağız.
Genel Kural: würde + Mastar ile Kurulum
Modern Almancada, çoğu fiil için Konjunktiv II yapmanın en güvenli ve en yaygın yolu, werden yardımcı fiilinin Konjunktiv II hali olan würden kelimesini kullanmaktır.
Bu yöntemin mantığı çok basittir: Fiilin kendisini değiştirmekle uğraşmak yerine, würden yardımcı fiilini cümlenin ikinci pozisyonuna koyarız ve asıl fiili mastar (yalın) halde cümlenin en sonuna göndeririz.
würden fiilinin kendisi, werden fiilinin geçmiş zaman (Präteritum) hali olan wurden kelimesine Umlaut (iki nokta) eklenmesiyle oluşur ve şu şekilde çekimlenir:
- ich würde
- du würdest
- er/sie/es würde
- wir würden
- ihr würdet
- sie/Sie würden
Gerçek ve Hayal Karşılaştırmasıyla Örnekler
💡 Özel Not: “İsterdim” Geçmiş Zaman Değildir! Konjunktiv II cümlelerini Türkçeye çevirirken sıkça “isterdim“, “olurdum“, “giderdim” gibi ifadeler kullanırız. Türkçede bu ekler bazen geçmiş zaman anlamı taşısa da, Almanca Konjunktiv II’de bu durum şu anki veya geleceğe yönelik bir hayali, bir dileği anlatır. “Çok param olsun isterdim” cümlesi, “Geçmişte istiyordum, artık istemiyorum” demek değildir. “Şu anda, keşke çok param olsa” demektir. Bu ayrım çok önemli.
Bu yapının nasıl çalıştığını en iyi, gerçek bir durumu (Indikativ) onun hayali versiyonuyla (Konjunktiv II) karşılaştırarak görebiliriz:
Örnek 1:
- Gerçek: Eva kauft teure Schuhe. (Eva pahalı ayakkabılar alıyor.)
- Hayal: Ihr Mann würde die teuren Schuhe nicht kaufen. (Onun eşi o pahalı ayakkabıları almazdı.)
Örnek 2:
- Gerçek: Der Angestellte kommt jeden Tag zu spät zur Arbeit. (Çalışan her gün işe geç geliyor.)
- Hayal: Seine Kollegen würden nicht zu spät zur Arbeit kommen. (Onun meslektaşları işe geç gelmezlerdi.)
Gördüğünüz gibi, Konjunktiv II cümlesi genellikle gerçek durumun zıttı veya varsayımsal bir alternatifidir. Bu yüzden cümlelerden birinin olumsuz olması sıkça karşılaşılan bir durumdur.
💡 Dilbilgisi Notu: würde Neden Bu Kadar Önemli? würde yapısı neden bu kadar yaygın? Çünkü birçok düzenli fiilin (örn: spielen, machen, kaufen) Konjunktiv 2 hali, geçmiş zaman (Präteritum) haliyle birebir aynıdır (spielte, machte, kaufte). Bu durum anlam karmaşasına yol açabilir. “Hayal dünyasında” olduğumuzu net bir şekilde belirtmek ve bu karışıklığı önlemek için modern Almancada würde spielen, würde machen demek en güvenli ve en yaygın yoldur.
Doğrudan Çekim: Özel Fiillerin Konjunktiv II Formları
Würde + Mastar yapısı çoğu fiil için hayat kurtarıcı olsa da, Almancada çok sık kullanılan bazı önemli fiillerin kendi özel Konjunktiv II formları vardır. Bu fiilleri kendi özel formlarıyla kullanmak, özellikle B1 seviyesinden itibaren, Almancanızın daha akıcı ve yetkin duyulmasını sağlar.
Bu özel fiiller üç ana grupta toplanır:
- Yardımcı fiiller (haben, sein, werden)
- Tüm modal fiiller (können, müssen, sollen vb.)
- Sık kullanılan bazı düzensiz fiiller (wissen, geben, kommen vb.)
Peki bu özel formlar nasıl oluşturulur? Kural oldukça basittir:
Fiilin Geçmiş Zaman (Präteritum) Hali + Umlaut (¨)
Yani fiilin Präteritum formunu alıp, sesli harfine (a, o, u) bir Umlaut ekleriz. Örneğin:
- haben → Präteritum hatten → Umlaut ekle → hätten
- sein → Präteritum waren → Umlaut ekle → wären
- können → Präteritum konnten → Umlaut ekle → könnten
Şimdi bu fiillerin tam çekim tablolarına bakalım.
1. Yardımcı Fiiller: haben, sein ve werden
Bu üç fiil en temel olanlardır ve mutlaka ezberlenmesi gerekir.
| Özne | sein | haben | werden |
|---|---|---|---|
| ich | wäre | hätte | würde |
| du | wär(e)st | hättest | würdest |
| er/sie/es | wäre | hätte | würde |
| wir | wären | hätten | würden |
| ihr | wär(e)t | hättet | würdet |
| sie/Sie | wären | hätten | würden |
2. Modal Fiiller
Modal fiillerin Konjunktiv II halleri, özellikle kibar ricalar, tavsiyeler ve öneriler için hayati önem taşır.
| Özne | können | müssen | dürfen | mögen | sollen | wollen |
| ich | könnte | müsste | dürfte | möchte | sollte | wollte |
| du | könntest | müsstest | dürftest | möchtest | solltest | wolltest |
| er/sie/es | könnte | müsste | dürfte | möchte | sollte | wollte |
| wir | könnten | müssten | dürften | möchten | sollten | wollten |
| ihr | könntet | müsstet | dürftet | möchtet | solltet | wolltet |
| sie/Sie | könnten | müssten | dürften | möchten | sollten | wollten |
⚠️ Önemli Not: Dikkat ettiyseniz, sollen ve wollen fiilleri Konjunktiv II formlarında Umlaut almazlar. Bu nedenle bu iki fiilin Konjunktiv II hali ile geçmiş zaman (Präteritum) hali yazılış olarak birebir aynıdır. Anlam farkını cümlenin bağlamından çıkarırız.
🎓 Sınav Tüyosu 1: B1 sınavının mektup (Schreiben) bölümünde, bir kuruma veya kişiye isteklerinizi yazarken Ich will… (istiyorum) yerine Ich hätte gern… veya Würden Sie bitte…? gibi Konjunktiv II kalıplarını kullanmak, hem daha nazik olmanızı sağlar hem de gramer bilginizi göstererek size ekstra puan kazandırır.
🎓 Sınav Tüyosu 2: B1 sözlü sınavının (Sprechen) ortak planlama bölümünde, partnerinize öneri sunarken Wir machen… (yapıyoruz) demek yerine, Wir könnten… (yapabiliriz) veya Was würden Sie davon halten, wenn wir…? (…yaparsak ne dersiniz?) gibi Konjunktiv II kalıpları kullanmak, hem daha akıcı bir diyalog kurmanızı sağlar hem de B1 seviyesindeki yetkinliğinizi kanıtlar.
3. Sık Kullanılan Diğer Özel Fiiller
İleri seviyelerde (B2/C1) konuşmanızı ve yazmanızı daha profesyonel hale getirecek, sıkça kullanılan bazı diğer düzensiz fiillerin özel formları şunlardır:
| Fiil (Mastar) | Konjunktiv II (ich) | Anlamı |
| wissen (bilmek) | wüsste | bilseydim |
| geben (vermek) | gäbe | olsaydı |
| kommen (gelmek) | käme | gelseydi |
| gehen (gitmek) | ginge | gitseydi |
| finden (bulmak) | fände | bulsaydım / …diye düşünürdüm |
| bleiben (kalmak) | bliebe | kalsaydı |
| lassen (bırakmak) | ließe | bıraksaydı |
| schlafen (uyumak) | schliefe | uyusaydım |
Örneğin: Ich bin so müde. Wenn ich nur eine Stunde schliefe! (Çok yorgunum. Keşke bir saat uyusaydım!)
💡 Stil Tavsiyesi: Bu listedeki fiilleri würde ile de kullanabilirsiniz (örn: würde wissen). Bu gramer olarak yanlış değildir. Ancak özellikle yazılı dilde ve akıcı konuşmada bu fiillerin kendi özel formlarını (wüsste, gäbe, käme vb.) kullanmak, Almancanıza daha gelişmiş ve zarif bir hava katar.
Konjunktiv II’de Geçmiş Zaman: Pişmanlıklar ve Gerçekleşmemiş Olaylar
Şimdiye kadar şimdiki zamanın hayallerini kurduk. Peki ya geçmiş? Yapmadığımız, ama yapsaydık her şeyin farklı olabileceği durumlar, pişmanlıklar ve kaçan fırsatlar için ne yapacağız? İşte burada Konjunktiv II’nin geçmiş zaman formu devreye girer.
Bu yapı, Türkçedeki “keşke yapsaydım“, “gitmiş olurdum“, “söylememeliydin” gibi geçmişe yönelik, gerçekleşmemiş varsayımları ve dilekleri ifade etmek için kullanılır.
Konjunktiv II Geçmiş Zaman Formülü
Kural oldukça basittir ve Almancanın normal geçmiş zamanı olan Perfekt’e çok benzer. Tek fark, yardımcı fiillerin Konjunktiv II formunda olmasıdır:
wären / hätten + Partizip II (Fiilin üçüncü hali)
Peki ne zaman wären, ne zaman hätten kullanacağız? Kural yine Perfekt ile aynı:
- wären: Perfekt zamanda sein ile kullanılan fiiller için kullanılır (hareket, durum değişikliği bildirenler: gehen, fahren, bleiben, aufstehen vb.).
- hätten: Perfekt zamanda haben ile kullanılan diğer tüm fiiller için kullanılır (machen, kaufen, sehen, anrufen vb.).
💡 Önemli Not: Almancanın normal kipinde (Indikativ) üç farklı geçmiş zaman (Präteritum, Perfekt, Plusquamperfekt) varken, Konjunktiv II’de sadece tek bir geçmiş zaman vardır. Bu da işimizi oldukça kolaylaştırır!
Gerçek Geçmiş ve Hayali Geçmiş Karşılaştırması
| Gerçek Geçmiş (Indikativ) | Hayali Geçmiş (Konjunktiv II) |
| Ich bin gestern nicht zur Party gegangen. (Dün partiye gitmedim.) | Ich wäre gestern gern zur Party gegangen. (Keşke dün partiye gitseydim.) |
| Er hat das Auto nicht gekauft. (O arabayı satın almadı.) | Er hätte das Auto gekauft, wenn er Geld gehabt hätte. (Parası olsaydı arabayı almış olurdu.) |
| Wir haben nicht für die Prüfung gelernt. (Sınav için ders çalışmadık.) | Wir hätten für die Prüfung lernen sollen! (Sınav için ders çalışmalıydık!) |
| Sie ist nicht früher aufgestanden. (O daha erken kalkmadı.) | Wäre sie doch früher aufgestanden! (Keşke daha erken kalksaydı!) |
Bu yapı, özellikle pişmanlıkları ve geçmişe yönelik eleştirileri ifade etmek için Almancada çok sık kullanılır.
Konjunktiv II’de Geçmiş Zaman (Modal Fiillerle): “-meliydin, -ebilirdin”
Bir önceki bölümde geçmişe yönelik pişmanlıkları ve gerçekleşmemiş olayları (“keşke gitseydim”) öğrendik. Peki ya bu pişmanlıklara veya varsayımlara bir zorunluluk, bir yetenek veya bir izin eklemek istersek? Yani, “gitmeliydim“, “yapabilirdin” veya “söylememeliydin” gibi cümleleri nasıl kurarız?
İşte bu noktada Konjunktiv II’nin geçmiş zamanı ile modal fiillerin birleşimi devreye giriyor. Bu yapı, geçmişte yapılması gereken, yapılabilen veya yapılmasına izin verilen ama gerçekleşmemiş eylemleri anlatır.
Konjunktiv II Geçmiş Zaman Formülü (Modal Fiillerle)
Bu yapının kendine özgü ve çok önemli bir formülü var. Buna “çift mastar” (doppelter Infinitiv) yapısı denir:
hätten + Asıl Fiil (Mastar) + Modal Fiil (Mastar)
Bu formülün üç kritik noktasını aklımızda tutalım:
- Yardımcı fiil her zaman hätten‘dir. Asıl fiil sein ile kullanılan bir fiil olsa bile (örneğin fahren), bu yapıda asla wären kullanılmaz.
- Cümlenin en sonunda iki fiil mastar halde durur.
- Önce asıl fiil, en sonda ise modal fiil yer alır.
Gerçek Geçmiş ve Hayali Geçmiş Karşılaştırması (Modal Fiillerle)
| Gerçek Geçmiş (Indikativ) | Hayali Geçmiş (Konjunktiv II) |
| Oscar hat gestern arbeiten müssen. (Oscar dün çalışmak zorundaydı. – ve çalıştı) | Oscar hätte gestern arbeiten müssen. (Oscar’ın dün çalışması gerekiyordu. – ama çalışmadı) |
| Lena hat nach Köln fahren dürfen. (Lena’nın Köln’e gitmesine izin vardı. – ve gitti) | Lena hätte nach Köln fahren dürfen. (Lena Köln’e gidebilirdi / gitmesine izin vardı. – ama gitmedi) |
| Du hast mich anrufen können. (Beni arayabildin. – ve aradın) | Du hättest mich anrufen können! (Beni arayabilirdin! – ama aramadın) |
| Wir haben früher aufstehen sollen. (Erken kalkmamız gerekiyordu. – ve kalktık) | Wir hätten früher aufstehen sollen. (Daha erken kalkmalıydık. – ama kalkmadık) |
⚠️ Dikkat: Zıt Anlam! Unutmayın, Konjunktiv II’deki bu cümleler neredeyse her zaman gerçekte olanın tam tersini ifade eder. “O dün çalışmalıydı” (Er hätte gestern arbeiten müssen) dediğinizde, dinleyici onun dün çalışmadığını anlar. Bu yapı, bir eleştiri veya pişmanlık tonu taşır.
Konjunktiv II ve Pasif (Edilgen) Kullanımı (İleri Seviye)
Şimdiye kadar kurduğumuz tüm “hayal dünyası” cümlelerinde eylemi yapan bir özne (Nominativ) vardı (“Ben yapsaydım”, “O alırdı”). Peki ya eylemin kimin tarafından yapıldığının önemli olmadığı, yani edilgen (pasif) bir cümleyi hayal dünyasına taşımak istersek?
Örneğin, “Araba tamir edilirdi” veya “Keşke e-postalar cevaplansaydı” gibi cümleleri bu bölümde kurmayı öğreneceğiz.
1. Şimdiki Zamanda Pasif Konjunktiv II (“-ilirdi / -ılırdı”)
Bu yapı, şu anda veya gelecekte gerçekleşmesi hayal edilen edilgen bir eylemi anlatır.
Formül: würden + Partizip II (Fiilin 3. hali) + werden (mastar halde)
Bu üçlü yapıya dikkat edelim: Cümle würden ile başlar, en sona ise mastar halde bir werden daha gelir.
Karşılaştırmalı Örnek:
| Cümle Tipi | Almanca Örnek | Türkçe Anlamı |
| Aktiv (Etken) | Der Lehrer korrigiert den Test. | Öğretmen testi düzeltiyor. |
| Gerçek Pasif | Der Test wird korrigiert. | Test düzeltiliyor. |
| Hayali Pasif | Der Test würde korrigiert werden. | Test düzeltilirdi. (ama düzeltilmiyor) |
Başka bir örnek:
- Gerçek Pasif: Die E-Mails werden beantwortet. (E-postalar cevaplanıyor.)
- Hayali Pasif: Die E-Mails würden schneller beantwortet werden, wenn das Internet funktionieren würde. (İnternet çalışsaydı, e-postalar daha hızlı cevaplanırdı.)
2. Geçmiş Zamanda Pasif Konjunktiv II (“-ilmiş olurdu”)
Bu yapı, geçmişte gerçekleşmesi hayal edilen veya beklenen ama gerçekleşmemiş edilgen bir eylemi anlatır. Pişmanlık veya eleştiri tonu taşır.
Formül: wären + Partizip II (Fiilin 3. hali) + worden
Burada yardımcı fiilimiz her zaman wären‘dir ve cümlenin sonunda pasif yapıların geçmiş zamanını belirten worden kelimesi bulunur.
Karşılaştırmalı Örnek:
| Cümle Tipi | Almanca Örnek | Türkçe Anlamı |
| Aktiv (Etken) | Jemand reparierte das Auto. | Birisi arabayı tamir etti. |
| Gerçek Pasif | Das Auto wurde repariert. | Araba tamir edildi. |
| Hayali Pasif | Das Auto wäre repariert worden. | Araba tamir edilmiş olurdu. (ama edilmedi) |
Başka bir örnek:
- Gerçek Pasif: Der Schlüssel ist gefunden worden. (Anahtar bulundu.)
- Hayali Pasif: Der Schlüssel wäre gefunden worden, wenn du besser gesucht hättest. (Daha iyi arasaydın, anahtar bulunmuş olurdu.)
⚠️ Dikkat: Tıpkı diğer Konjunktiv II yapılarında olduğu gibi, bu pasif cümleler de eylemin gerçekte gerçekleşmediğini ima eder. “Das Auto wäre repariert worden” cümlesi, arabanın tamir edilmediği anlamına gelir.
Hayal Dünyasının Anahtarı Artık Sizde
Evet, Almancanın en derin ve en yaratıcı konularından biri olan Konjunktiv II’nin tüm ayrıntılarını adım adım öğrendik. Başta karmaşık görünen bu yapının, aslında ne kadar mantıklı ve kullanışlı olduğunu artık hepimiz biliyoruz.
Gelin, tekrar edelim:
Konjunktiv II’nin Özeti
- Ne İşe Yarar? Konjunktiv II, gerçek dünyanın dışına çıkıp varsayımlar, hayaller ve olasılıklar hakkında konuşmamızı sağlar. Beş ana kullanım alanı vardır:
- Dilek ve İstekler (Keşke zengin olsaydım.)
- Kibar Ricalar (Bir kahve alabilir miydim?)
- Tavsiyeler (Senin yerinde olsam daha çok çalışırdım.)
- Öneriler (Sinemaya gidebilirdik.)
- Gerçek Dışı Şartlar (Zamanım olsaydı, gelirdim.)
- Şimdiki Zaman Nasıl Kurulur? İki temel yöntemimiz var:
- Genel Kural: Çoğu fiil için hayat kurtaran formül würde + Mastar yapısıdır. (Ich würde gern nach Deutschland fliegen.)
- Özel Fiiller: sein için wäre, haben için hätte ve modal fiillerin (könnte, müsste vb.) kendi özel formlarını mutlaka bilmelisiniz.
- Geçmiş Zaman Nasıl Kurulur? Geçmişe yönelik pişmanlıklar ve varsayımlar için kullanılır:
- Temel Kural: wären / hätten + Partizip II (Ich wäre gern zur Party gekommen.)
- Modal Fiillerle: hätten + Mastar + Mastar (Du hättest mich anrufen können.)
Son olarak
İşte Konjunktiv II’nin özü bu! İlk başta tüm bu formüller ve kurallar biraz göz korkutucu gelebilir, bu çok normaldir. Kimse ilk denemede her şeyi mükemmel anlamak ve kullanmak zorunda değil.
Önemli olan temel mantığı, yani Gerçek Dünya (Indikativ) ve Hayal Dünyası (Konjunktiv II) ayrımını kavramak.
Bu konuyla ilgili daha fazla pratik yapmak veya aklınıza takılanları sormak isterseniz, yorumlarda belirtmekten çekinmeyin! 🙂
İlginizi çekebilir: Konjunktiv I ve Dolaylı Anlatım (Indirekte Rede) Kapsamlı Rehber
Almanca öğrenmek ABC kadar kolay! 🇩🇪 ❤️ 🇹🇷
AlmancaABC‘de videolar, A1, A2, B1 konu anlatımları, kelime listeleri ve Almanca öğrenmek için ihtiyacın olan her şey seni bekliyor!
Hemen takip et, değişimi fark et!