Almanca öğrenirken cümlelerinizi bir sonraki seviyeye taşımanın yolu, fikirleri, düşünceleri ve olayları birbirine doğru bir şekilde bağlamaktan geçer. İşte dass, bu görevi üstlenen en temel ve en güçlü bağlaçtır. Türkçedeki “-dığını, -diğini, -eceğini” gibi eklerin veya “ki” bağlacının görevini üstlenir ve Almancada duygu, düşünce ve durumları aktarmanın anahtarıdır.
Almanca “dass” kendisinden önceki cümleyi tanımlar (onun hakkında bilgi verir).
Bu bağlacın tek bir kritik kuralı vardır: Kendisinden sonra gelen cümlenin çekimli fiilini her zaman en sona gönderir. Bu rehberde, “dass” kullanımının tüm inceliklerini ve mantığını adım adım ele alacağız.
“dass” yan cümle oluşturur. Yan cümlelerde biz fiili her zaman sona yazarız. Dolayısı ile “dass”, fiilin sonda olmasını ister.
Almanca ‘dass’ Kelimesinin Türkçe Çevirisi ve Anlamları:
| Almanca Kelime | Tür | Türkçe Anlamı |
|---|---|---|
| dass | conj | -dığını, -diğini, -dığına |
| dass | conj | -eceğini, -eceğine |
| dass | conj | ki |
| dass | conj | öyle ki |
| dass | conj | diye |
| dass | conj | de, da |
Almanca kelimelerin dünyasında daha fazla bilgi, anlam ve bağlam bulmak için Almanca Türkçe Sözlük sayfamızı ziyaret edin!
“dass” ile Sık Kullanılan İfadeler Tablosu
Bu bağlacın ne kadar esnek olduğunu daha iyi görebilmeniz için, en yaygın kullanımlarından bazılarını bir tabloda derledik.
| Almanca İfade | Türkçe Anlamı |
|---|---|
| Ich glaube, dass … | …-dığına inanıyorum. |
| Ich weiß, dass … | …-dığını biliyorum. |
| Es ist wichtig, dass … | …-mesi önemli. |
| Ich hoffe, dass … | …-dığını umuyorum. |
| Schön, dass du da bist. | Geldiğine sevindim. / İyi ki varsın. |
| Es tut mir leid, dass … | …-dığı için üzgünüm. |
| so …, dass … | o kadar …, ki … |
| ohne dass … | …-meksizin, …-meden |
| anstatt dass … | …-mek yerine |
| Kein Wunder, dass … | …-masına şaşmamalı. |
| Ich bin sicher, dass … | …-dığından eminim. |
| abgesehen davon, dass … | … bir yana, …-nın haricinde |
‘dass’ Bağlacının Kullanım Alanları ve Örnekleri
Gelin, bu önemli bağlacın kullanım alanlarını detaylı örneklerle görelim:
Kullanım 1: Düşünce, Bilgi ve Fikir Aktarımı
En yaygın kullanımı, birinin ne dediğini, düşündüğünü, bildiğini veya inandığını aktarmaktır (dolaylı anlatım). Ana cümlede genellikle sagen, denken, glauben, wissen, meinen gibi fiiller bulunur.
- Er sagt, dass er morgen keine Zeit hat.
Yarın zamanı olmadığını söylüyor. - Ich glaube, dass diese Idee sehr gut ist.
Bu fikrin çok iyi olduğuna inanıyorum.
Bu Kullanım İçin Ek Örnekler:
- Ich glaube, dass Erdkunde ab sofort mein Lieblingsfach ist.
(Sanırım Coğrafya bundan sonra benim en sevdiğim ders.) - Tim meint, dass Niki zu dumm für das Gymnasium ist.
(Tim, Niki’nin lise için fazla aptal olduğunu düşünüyor.) - Tim denkt, dass Niki leicht eine Vier in Erdkunde schaffen kann.
(Tim, Niki’nin Coğrafya’dan kolayca dört alabileceğini düşünüyor.) - Ich denke, dass du vielleicht ein bisschen faul bist.
(Belki biraz tembel olduğunu düşünüyorum.) - Mir ist aufgefallen, dass viele einen Strafzettel für zu schnelles Fahren riskieren.
(Pek çok kişinin aşırı hız cezası alma riskinin olduğunu fark ettim.) - Mir ist klar, dass ich mehr lernen muss.
(Daha fazla çalışmam gerektiğinin farkındayım.) - Ich hoffe, dass du eine gute Reise hattest.
(Umarım iyi bir yolculuk geçirmişsindir.) - Er hat gesagt, dass er morgen anrufen wird.
(Yarın arayacağını söyledi.) - Ich bin mir sicher, dass wir das Problem lösen werden.
(Bu sorunu çözeceğimizden eminim.) - Wusstest du, dass der Laden heute geschlossen ist?
(Bugün dükkanın kapalı olduğunu biliyor muydun?)
Kullanım 2: Duygu ve Durum Bildirme
“dass”, aynı zamanda duyguları (sevinç, üzüntü, şaşkınlık) veya bir durumun önemini/gerekliliğini ifade eden cümleleri bağlar. Genellikle sich freuen, stolz sein, wichtig sein, notwendig sein gibi ifadelerle kullanılır.
- Ich bin froh, dass du mir hilfst.
Bana yardım ettiğin için mutluyum. - Es ist notwendig, dass Sie das Formular ausfüllen.
Formu doldurmanız gerekiyor.
Bu Kullanım İçin Ek Örnekler:
- Es ist wichtig, dass man einen guten Schulabschluss hat.
(İyi bir okul diplomasına sahip olmak önemlidir.) - Es tut mir leid, dass ich das vorhin gesagt habe.
(Az önce bunu söylediğim için üzgünüm.) - Mir tut es ja auch leid, dass ich immer gleich laut werde.
(Hemen sesimi yükselttiğim için ben de üzgünüm.) - Es ist so schön, dass du das Schuljahr jetzt doch schaffst.
(Şimdi yine de sınıfı geçiyor olman çok güzel.) - Wie schön, dass du da bist!
(Burada olman ne kadar güzel!) - Es ist schade, dass du nicht dabei sein kannst.
(Orada olamayacak olman çok yazık.)
Kullanım 3: Neden-Sonuç İlişkisi (so …, dass …)
“so …, dass …” kalıbı, bir durumun o kadar yoğun olduğunu ve bunun bir sonuca yol açtığını belirtir. Türkçedeki “o kadar …, ki …” yapısına benzer.
- Der Film war so langweilig, dass ich eingeschlafen bin.
Film o kadar sıkıcıydı ki uyuyakaldım. - Er hat so schnell gesprochen, dass ich nichts verstanden habe.
O kadar hızlı konuştu ki hiçbir şey anlamadım.
Kullanım 4: Modal Fiillerle (können, müssen vb.)
Peki bir “dass” cümlesinde “yapabilirim”, “gitmeliyim” gibi bir modal fiil varsa ne olur? Kural yine çok basittir: Çekimli fiil sona gider. Bu durumda çekimli fiilimiz modal fiilin (Modalverben) kendisidir.
Asıl eylemi bildiren fiil mastar (infinitive) halde, cümlenin en sonundaki modal fiilden hemen önce yer alır. Yani sıralama şöyledir:
…, dass + özne + … + mastar fiil + çekimli modal fiil.
- Ich meine, dass man das leicht schaffen kann.
Bence insan bunu kolayca başarabilir. - Wir wissen, dass wir die Prüfung bestehen müssen.
Sınavı geçmemiz gerektiğini biliyoruz. - Ich hoffe, dass du morgen kommen kannst.
Umarım yarın gelebilirsin.
Diyaloglarda ‘dass’ Kullanımı: Örnekler
Örnek Diyalog 1
Ayşe: Hallo. Schön, dass du da bist. Wie heißt du?
(Merhaba. Geldiğine sevindim. Senin adın ne?)
Elif: Ich bin Elif. Elif Yılmaz. Und wer seid ihr?
(Ben Elif. Elif Yılmaz. Peki siz kimsiniz?)
Ayşe: Das ist Fatma und ich bin Ayşe.
(Bu Fatma, ben de Ayşe.)
Örnek Diyalog 2
Not: Almancada notlar 1-6 arasındadır; 1 çok iyi; 6 çok kötüdür.
Leo: Vor ein paar Wochen hattest du in Englisch eine Fünf, richtig?
(Birkaç hafta önce İngilizceden notun beşti, doğru mu?)
Max: Hm …
(Hımm…)
Leo: Jetzt lernen wir weiter und ich bin sicher, dass am Ende eine Drei im Zeugnis steht.
(Şimdi çalışmaya devam ediyoruz ve eminim ki sonunda karnene üç gelecek.)
Max: Na und? Das Schuljahr schaffe ich trotzdem nicht.
(Ee, ne olmuş? Sınıfı yine de geçemem.)
Leo: Na und? Dann musst du da halt auch was tun! Ich meine, dass man das leicht schaffen kann.
(Ee, ne olmuş? O zaman o dersler için de bir şeyler yapman gerek! Bence insan bunu kolayca başarabilir.)
Gramatik Not: ‘dass’ Neden Fiili Sona Atar?
“dass” bir yan cümle bağlacıdır (unterordnende Konjunktion). Almanca gramerinde bu tür bağlaçlar, kendilerine ait bir yan cümle (Nebensatz) oluşturur ve bu cümlenin çekimli fiilini her zaman cümlenin en sonuna gönderirler. Bu, Almanca cümle yapısının temel ve değiştirilemez bir kuralıdır.
- Ana Cümle (Hauptsatz): Ich hoffe… (Umuyorum…)
- Yan Cümle (Nebensatz): …, dass du einen schönen Tag hast. (…güzel bir gün geçirdiğini.)
Sık Sorulan Sorular
En büyük hata: ‘dass’ ile ‘das’ arasındaki fark
Bu, Almanca öğrenenlerin en sık yaptığı hatadır. İkisinin görevi tamamen farklıdır:
– das (tek ‘s’ ile): Bir artikeldir (“o ev” derken das Haus) veya bir işaret zamiridir (“o güzel” derken das ist schön).
– dass (çift ‘s’ ile): Bir bağlaçtır ve iki cümleyi birbirine bağlar. Fiili sona atar.
Aralarındaki farkı anlamanın en kolay yolu: Eğer cümlenin o kısmına “bu”, “şu” veya “o” kelimelerinden birini koyabiliyorsanız, doğru kelime “das”‘tır. Koyamazsanız, “dass” kullanmanız gerekir.
Örnek: Ich glaube, dass das Auto schnell ist. (O arabanın hızlı olduğuna inanıyorum.)
‘dass’ ile ‘ob’ ne zaman kullanılır?
İkisi de yan cümle başlatır ama görevleri farklıdır:
– dass: Kesin bir bilgiyi, düşünceyi veya durumu aktarır.
(Örn: Ich weiß, dass er kommt. – Onun geleceğini biliyorum. [Bu bir bilgi.])
– ob: Türkçedeki “-ip -ipmediği” anlamına gelir ve cevabı “evet” veya “hayır” olabilecek kapalı uçlu soruları dolaylı yoldan aktarır.
(Örn: Ich weiß nicht, ob er kommt. – Onun gelip gelmeyeceğini bilmiyorum. [Gelir mi, gelmez mi?])
Detaylı konu anlatımı için bkz: Indirekte Fragen (Dolaylı Soru Sorma)
‘dass’ yerine bazen neden cümle hiç bağlaçsız kurulur?
Evet, bu özellikle konuşma dilinde ve bazı fiillerle (denken, glauben, meinen) mümkündür. “dass” bağlacı atıldığında, cümle yapısı normal bir ana cümle gibi olur (fiil ikinci pozisyonda kalır). Ancak anlam aynıdır.
– ‘dass’ ile: Ich glaube, dass du Recht hast.
– ‘dass’ olmadan: Ich glaube, du hast Recht.
İki cümle de “Haklı olduğuna inanıyorum” anlamına gelir. ‘dass’ kullanmak daha standart ve yazılı dil için daha uygundur.
Daha fazla bağlaç konusu ve kelimeleri için A’dan Z’ye Almanca Bağlaçlar (Konjunktion) konusuna bakabilirsiniz.
Daha fazla Almanca kelime ve bağlam için Almanca-Türkçe Sözlük sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Almanca öğrenmek ABC kadar kolay! 🇩🇪 ❤️ 🇹🇷
AlmancaABC‘de videolar, A1, A2, B1 konu anlatımları, kelime listeleri ve Almanca öğrenmek için ihtiyacın olan her şey seni bekliyor!
Hemen takip et, değişimi fark et!