Position 0 Bağlaçları: und, aber, oder, denn ile Ana Cümleleri Birleştirme (Hauptsätze verbinden)

Almancada und (ve), aber (ama), oder (ya da), denn (çünkü) ve sondern (aksine) bağlaçları iki ana cümleyi (Hauptsatz) birleştirirken “Position 0” konumunda yer alır. Bu bağlaçlardan sonra cümle yapısı değişmez; önce özne, sonra fiil gelir ve fiil her zaman ikinci pozisyonda kalır. Position 1 bağlaçları (deshalb, sonst, dann, danach) ise cümle yapısını değiştirir (fiil ve özne yer değiştirir). Bu konu anlatımında A2 seviyesinde bilmeniz gereken tüm kuralları pratik alıştırmalarla öğreneceksiniz.

Position 0 Bağlaçları Hakkında 5 Temel Kural

Bu bağlaçları kullanmadan önce bilmeniz gereken temel kurallar:

• Fiil her zaman 2. pozisyonda: Bu bağlaçlardan sonra gelen cümlede fiil yeri değişmez. Hauptsatz kuralı geçerli kalır.
• aber ve denn’de virgül var: Almancada aber ve denn bağlaçlarından önce mutlaka virgül konur.
• und ve oder’da virgül yok: Bu iki bağlaçtan önce virgül konulmaz.
• Ortak öğeler atılabilir: und, aber ve oder’da tekrar eden cümle öğeleri ikinci cümlede yazılmayabilir.
• denn’de ortak öğe atılamaz: denn bağlacından sonra özne mutlaka yazılmalıdır.

Not: Bu 5 bağlacı ADUSO (Aber, Denn, Und, Sondern, Oder) kısaltmasıyla ezberleyin. Hepsi Position 0’da bulunur!

Hauptsatz (Ana Cümle) Nedir?

Almancada Hauptsatz, fiili ikinci pozisyonda bulunan cümle demektir. Tüm bağımsız cümleler ana cümledir.

Pozisyon 1	Pozisyon 2 (Fiil)	Pozisyon 3+
Ich	gehe	heute Abend ins Kino.
Heute Abend	gehe	ich ins Kino.

Almancada fiil her zaman ikinci pozisyonda olmalıdır. Pozisyon 1 ve 3 yer değiştirebilir, ama fiil 2’de sabit kalır. “Ich gehe heute Abend ins Kino” da “Heute Abend gehe ich ins Kino” da doğrudur çünkü ikisinde de fiil 2. pozisyondadır.

Position 0: Bağlaç Tablosu ve Cümle Yapısı

Bu 5 bağlaç iki ana cümlenin tam ortasında bulunur ve cümle yapısını değiştirmez:

Hauptsatz 1	Position 0	Pozisyon 1	Pozisyon 2 (Fiil)	Devamı
Heute habe ich keine Zeit,	aber	wir	können	morgen ins Kino gehen.
Ich möchte morgen ins Kino gehen,	denn	da	läuft	ein guter Film.
Ich möchte mit dir essen gehen	und	(ich möchte)	(möchte)	einen Film sehen.
Möchtest du lieber ins Kino	oder		(möchtest du)	ins Theater gehen?

Neden Position 0? Bu bağlaçlar cümlenin içine dahil değildir. İki cümleyi dışarıdan, “sıfırıncı” bir konumdan bağlarlar. Türkçede de “ama”, “ve”, “ya da”, “çünkü” bağlaçları aynı mantıkla çalışır.

Bağlaçların İşlevleri ve Anlamları

Bağlaç	Türkçesi	İşlevi	Örnek
aber	ama	Kontrast (Karşıtlık)	Ich habe wenig Zeit, aber ich helfe dir gerne.
denn	çünkü	Grund (Sebep)	Wir nehmen den Bus, denn unser Auto ist kaputt.
und	ve	Addition (Ekleme)	Ich trinke Kaffee und meine Schwester trinkt Tee.
oder	ya da	Alternative (Alternatif)	Gehst du heute schwimmen oder bleibst du zu Hause?
sondern	aksine, değil… -dır	Korrektur (Düzeltme)	Er ist nicht reich, sondern arm.

Her bağlaç farklı bir mantıksal ilişki kurar. aber tezatlık gösterir (az zamanım var ama yardım ederim), denn sebebi açıklar, und ekler, oder alternatif sunar, sondern ise olumsuzluktan sonra düzeltme yapar.

Sondern vs Aber: Ne Fark Var?

Aber ve sondern sık karıştırılır. Temel kural:

• aber = Zıtlık (olumsuzluk şart değil): “Das Hotel ist teuer, aber schön.” (Otel pahalı, ama güzel.)
• sondern = Olumsuzluktan sonra düzeltme (nicht… sondern): “Das Hotel ist nicht teuer, sondern (es ist) günstig.” (Otel pahalı değil, ucuz.)
  Tam Cümle Örneği: “Er kommt nicht heute, sondern er kommt am Dienstag.” (Positions 0 kuralı: sondern + özne + fiil)

Kural: Eğer ilk cümlede “nicht” veya “kein” varsa ve ikinci cümle bir düzeltme yapıyorsa, sondern kullanın.

Virgül Kuralları: Ne Zaman Virgül Konur?

Bağlaç	Virgül	Örnek
aber	✓ Var	Das Restaurant ist teuer, aber das Essen schmeckt gut.
denn	✓ Var	Ich mache Sport, denn ich möchte fit bleiben.
und	✗ Yok	Ich höre gerne Musik und ich sehe auch gerne Filme.
oder	✗ Yok	Wir kochen heute Abend oder wir bestellen Pizza.
sondern	✓ Var	Sie kommt nicht heute, sondern morgen.

aber, denn ve sondern anlam bakımından yeni bir bilgi veya karşıtlık getirir. Bu vurgu için virgül konur ve bir duraklama oluşturur. und ve oder ise ekleme/alternatif gösterir, akış kesintisiz devam eder.

Parantez İçine Alma Kuralı: Ortak Öğeler Nasıl Atılır?

und, oder ve aber bağlaçlarında iki cümlede de aynı olan öğeler ikinci cümlede yazılmayabilir:

Tam Cümle	Kısaltılmış Hali
Ich gehe gerne ins Kino und ich gehe gerne ins Theater.	Ich gehe gerne ins Kino und ins Theater.
Er kauft ein neues Handy und er kauft einen neuen Laptop.	Er kauft ein neues Handy und einen neuen Laptop.
Möchten Sie einen Kaffee oder möchten Sie einen Tee?	Möchten Sie einen Kaffee oder Tee?
Die schwarze Jacke ist sehr schön, aber sie ist zu teuer.	Die schwarze Jacke ist sehr schön, aber zu teuer.

Dikkat: denn bağlacında ortak öğeler atılamaz! “Ich gehe in die Stadt, denn ich möchte einkaufen” cümlesinde “ich” atamazsınız. Çünkü denn‘den sonra farklı bir özne gelebilir.

denn bağlacı sebep bildirir ve sebep başka birinden veya başka bir durumdan kaynaklanabilir. Bu nedenle özneyi atamayız, her zaman belirtmemiz gerekir.

Örnek Metin: Lena’nın Hafta Sonu Planları

Aşağıda dört bağlacın kullanıldığı örnek bir metin ve her cümlenin analizi:

Am Samstag geht Lena einkaufen und am Sonntag besucht sie ihre Freunde. Sie geht mit ihren Freunden in den Park oder sie sehen einen Film im Kino. Am Samstag scheint die Sonne, aber am Sonntag regnet es. An diesem Sonntag gehen sie ins Kino, denn das Wetter ist schlecht.

Türkçesi: Cumartesi günü Lena alışverişe gidiyor ve pazar günü arkadaşlarını ziyaret ediyor. Arkadaşlarıyla parka gidiyor ya da sinemada bir film izliyorlar. Cumartesi güneş parlıyor, ama pazar yağmur yağıyor. Bu pazar sinemaya gidiyorlar, çünkü hava kötü.

Metin Analizi

Cümle	Bağlaç	Virgül	Açıklama
Am Samstag geht Lena einkaufen und am Sonntag besucht sie ihre Freunde.	und	Yok	İki aktivite ekleniyor.
Sie geht…in den Park oder sie sehen einen Film.	oder	Yok	İki alternatif sunuluyor.
Am Samstag scheint die Sonne, aber am Sonntag regnet es.	aber	Var	Tezatlık var: güneş vs yağmur.
…gehen sie ins Kino, denn das Wetter ist schlecht.	denn	Var	Sebep açıklanıyor.

Alıştırmalar (Übungen)

Alıştırma 1: Doğru Bağlacı Bulun

Aşağıdaki cümlelerde boşluklara aber, denn, und veya oder bağlaçlarından uygun olanı yazın:

1. Köln ist nicht so groß wie Berlin, ____ Köln hat einen schöneren Dom.
2. Wien hat viele Museen ____ viele historische Gebäude.
3. Viele Studenten wollen in Berlin studieren ____ viele Touristen besuchen die Stadt.
4. Meine Freunde fahren nach Österreich, ____ sie möchten Ski fahren.
5. Am Wochenende gehe ich ins Café ____ ich bleibe zu Hause.
6. Ich lerne jeden Tag Deutsch, ____ ich möchte die B1-Prüfung bestehen.

Cevaplar

1. aber (tezatlık) | 2. und (ekleme) | 3. und (ekleme) | 4. denn (sebep) | 5. oder (alternatif) | 6. denn (sebep)

Alıştırma 2: und ile Birleştirin

Aşağıdaki cümleleri und ile birleştirin. Ortak öğeleri paranteze alın:

1. Ich gehe gerne ins Kino. + Ich gehe gerne ins Theater.
   → Ich gehe gerne ins Kino und (ich gehe gerne) ins Theater.
2. Er kauft ein neues Handy. + Er kauft einen neuen Laptop.
   → Er kauft ein neues Handy und (er kauft) einen neuen Laptop.
3. Sie geht heute schwimmen. + Sie spielt heute Tennis.
   → Sie geht heute schwimmen und (sie) spielt (heute) Tennis.
4. Wir wollen zusammen für die Prüfung lernen. + Wir wollen zusammen in Urlaub fahren.
   → Wir wollen zusammen für die Prüfung lernen und (wir wollen zusammen) in Urlaub fahren.

Alıştırma 3: oder ile Birleştirin

Aşağıdaki soruları oder ile birleştirin:

1. Gehen Sie am Samstagabend ins Kino? + Gehen Sie am Samstagabend ins Theater?
   → Gehen Sie am Samstagabend ins Kino oder ins Theater?
2. Essen Sie gerne Schokolade? + Essen Sie lieber Pizza?
   → Essen Sie gerne Schokolade oder lieber Pizza?
3. Möchten Sie einen Kaffee? + Möchten Sie einen Tee?
   → Möchten Sie einen Kaffee oder Tee?
4. Möchten Sie den Kaffee mit Zucker? + Möchten Sie den Kaffee ohne Zucker?
   → Möchten Sie den Kaffee mit oder ohne Zucker?

Sık Sorulan Sorular

İlgili Almanca Konular

Bu konuyu öğrendikten sonra şu konuları da incelemenizi öneririz:

• Position 1 Bağlaçları (deshalb, sonst, dann, danach) – Cümle yapısını değiştiren bağlaçlar
• Almanca Bağlaçlar (Konjunktion) – Tüm bağlaç türleri
• Almanca Cümle Kurma – Temel cümle yapısı
• A2 Almanca Konuları – A2 seviye tüm konular
• denn bağlacı – Sözlük girişi
• aber bağlacı – Sözlük girişi

Almanca öğrenmek ABC kadar kolay! 🇩🇪 ❤️ 🇹🇷

AlmancaABC‘de videolar, A1, A2, B1 konu anlatımları, kelime listeleri ve Almanca öğrenmek için ihtiyacın olan her şey seni bekliyor!

Hemen takip et, değişimi fark et!

• WhatsApp Kanal
• YouTube
• TikTok
• Facebook
• Instagram
• X