Almancada bir eylemin zamanını netleştirmek için kullandığımız en önemli araçlardan biri zaman zarflarıdır (🇩🇪 Temporaladverbien). Bu zarflar, bir olayın ne zaman gerçekleştiğini, ne kadar sürdüğünü veya hangi sıklıkla tekrarlandığını belirtir ve Almancanın temel soru kelimelerinden olan “Wann?”, “Wie lange?” ve “Wie oft?” sorularına doğrudan yanıt verir. Cümlelerimize anlam derinliği katan jetzt (şimdi), morgen (yarın), oft (sık sık) gibi zarfların kullanımını ve cümlenin neresinde yer almaları gerektiğini bu yazımızda en ince ayrıntısına kadar öğreneceksiniz.
Almanca Zaman Zarfları Nasıl Bulunur?
Almancada zaman zarflarını bulmak için cümlede eylemin ne zaman (Wann?), ne kadar süreyle (Wie lange?), ne sıklıkla (Wie oft?), ne zamandan beri (Seit wann?), ne zamana kadar (Bis wann?) yapıldığını gösteren kelimeleri arayın. Bu sorulara cevap veren kelimeler veya kelime grupları zaman zarflarıdır.
Nasıl bulunur?
- Cümledeki Eylemi Belirleyin: Cümledeki ana fiili veya eylemi bulun.
- Yukarıdaki Soruları Sorun: Fiile veya eyleme Wann?, Wie lange gibi soruları sorun.
- Cevabı Arayın: Sorduğunuz soruya yanıt veren kelime veya kelime grubu zaman zarfıdır.
Örnekler:
- Wann? (Ne zaman?): Bir eylemin belirli bir zaman noktasında ne zaman gerçekleştiğini sorar. Örnek: Wann kommst du? – Morgen. (Ne zaman geliyorsun? – Yarın.)
- Wie lange? (Ne kadar süreyle?): Bir eylemin süresini veya ne kadar devam ettiğini sorar. Örnek: Wie lange bleibst du in Köln? – Jahrelang. (Köln’de ne kadar kalıyorsun? – Yıllarca.)
- Wie oft? (Ne sıklıkla?): Bir eylemin ne sıklıkla tekrarlandığını sorar. Örnek: Wie oft machst du Sport? – Selten. (Ne sıklıkla spor yapıyorsun? – Nadiren.)
- Seit wann? (Ne zamandan beri?): Geçmişte başlayıp hala devam eden bir eylemin başlangıç noktasını sorar. Örnek: Seit wann spielst du Klavier? – Seit gestern. (Ne zamandan beri piyano çalıyorsun? – Dünden beri.)
- Bis wann? (Ne zamana kadar?): Bir eylemin bitiş noktasını veya son tarihini sorar. Örnek: Bis wann bist du im Urlaub? – Bis morgen. (Ne zamana kadar tatildesin? – Yarına kadar.)
Almanca zaman zarflarını ezberlemek yerine, onları anlamsal işlevlerine göre gruplandırırsak, hem Almanca öğrenmeyi kolaylaştırır hem de kullanımlarını daha iyi oturturuz.
Nokta Belirten Zaman Zarfları
Zaman Noktası Belirten Zarflar (Zeitpunktadverbien), bir eylemin veya olayın tam olarak ne zaman gerçekleştiğini belirtir ve ne zaman (Wann?) sorusuna cevap verirler.
Zaman Noktası Belirten Zarf örnekleri:
- jetzt (şimdi)
- heute (bugün)
- gestern (dün)
- morgen (yarın)
- damals (o zamanlar)
- dann (sonra)
- sofort (hemen)
- vorhin (az önce)
- neulich (geçenlerde)
- gerade (tam şimdi, az önce)
- endlich (nihayet)
- schließlich (son olarak, en sonunda; nihayet)
Örnek Cümleler:
- Ich lerne jetzt für die Prüfung. (Şimdi sınav için çalışıyorum.)
- Gestern war ich im Park. (Dün parktaydım.)
- Ich habe neulich einen interessanten Film gesehen. (Geçenlerde ilginç bir film izledim.)
Süre Belirten Zaman Zarfları
Süre Belirten Zarflar (Daueradverbien), bir eylemin ne kadar sürdüğünü, ne zamandan beri devam ettiğini veya ne zamana kadar süreceğini ifade ederler. Wie lange? (Ne kadar süreyle?), Seit wann? (Ne zamandan beri?) ve Bis wann? (Ne zamana kadar?) sorularına yanıt verirler.
Süre Belirten Zarf örnekleri:
- lange (uzun süre)
- kurz (kısa süre)
- stundenlang (saatlerce)
- jahrelang (yıllarca)
- ewig (sonsuza dek)
- immer (her zaman, sürekli)
- zeitlebens (ömür boyu)
- noch (hala)
- seitdem (o zamandan beri)
- weiterhin (bundan sonra da, hala)
Örnek Cümleler:
- Wir haben lange auf dich gewartet. (Seni uzun süre bekledik.)
- Sie hat stundenlang telefoniert. (Saatlerce telefon etti.)
- Ich warte immer noch. (Hala bekliyorum.)
Sıklık ve Tekrar Belirten Zaman Zarfları
Sıklık ve Tekrar Belirten Zarflar (Häufigkeitsadverbien), bir eylemin ne sıklıkla tekrarlandığını veya ne kadar sık gerçekleştiğini tanımlarlar. Wie oft? (Ne sıklıkla?) sorusuna cevap verirler ve genellikle alışkanlıkları veya düzenli olayları ifade etmek için kullanılırlar.
Sıklık ve Tekrar Belirten Zarf örnekleri:
- oft, häufig (sık sık)
- selten (nadiren)
- immer (her zaman)
- nie, niemals (asla, hiçbir zaman)
- manchmal (bazen)
- mehrmals (defalarca)
- täglich (her gün)
- wöchentlich (haftalık)
- monatlich (aylık)
- jährlich (yıllık)
- stets (daima)
- regelmäßig (düzenli olarak)
Örnek Cümleler:
- Ich gehe oft joggen. (Sık sık koşuya giderim.)
- Er kommt selten zu spät. (O nadiren geç kalır.)
- Wir treffen uns wöchentlich. (Haftalık buluşuyoruz.)
Sıralama Belirten Zaman Zarflar
Sıralama Belirten Zarflar (Reihenfolgeadverbien), olayların veya eylemlerin mantıksal ve zamansal sırasını belirtir. Bir anlatının veya sürecin adımlarını yapılandırmak için kritik öneme sahiptirler.
Sıralama Belirten Zarf örnekleri:
- zuerst (ilk olarak, önce)
- dann (sonra)
- danach (ondan sonra)
- anschließend (akabinde, ardından)
- schließlich (son olarak, en sonunda; nihayet)
- zuletzt (en son)
Örnek Cümleler:
- Zuerst gingen sie ins Kino, dann aßen sie zu Abend, schließlich gingen sie nach Hause. (Önce sinemaya gittiler, sonra akşam yemeği yediler, son olarak eve gittiler.)
- Zuerst mache ich meine Hausaufgaben, danach sehe ich fern. (Önce ödevlerimi yaparım, ondan sonra televizyon izlerim.)
İlginizi çekebilir: Almanca Sıra Sayıları (die Ordinalzahlen)
Zamanlarla Kullanılan Zarflar
Zaman zarfları ve fiil zamanları (tempus) arasındaki uyum, cümlenin ana fiilinin zamanının, cümlenin içinde belirtilen zamansal zarfla uyumlu olmasını ifade eder.
Geçmiş Zaman Zarfları
Geçmişte tamamlanmış eylemleri veya durumları ifade eden zarflar, doğal olarak Almancanın geçmiş zaman formlarıyla (Präteritum, Perfekt, Plusquamperfekt) birlikte kullanılır. Bu zarflar, eylemin geçmişe ait olduğunu vurgular.
- gestern (dün)
- vorgestern (önceki gün)
- damals (o zamanlar)
- früher (eskiden)
- neulich (geçenlerde)
- einst (bir zamanlar)
- vorhin (az önce)
- soeben (daha demin)
- bereits (çoktan)
Örnek Cümleler:
- Gestern sind wir ins Konzert gegangen. (Dün konsere gittik.) – Perfekt
- Früher arbeitete sie bei der Post. (Eskiden postanede çalışırdı.) – Präteritum
- Damals hatten wir kein Internet. (O zamanlar internetimiz yoktu.) – Präteritum
- Ich hatte ihn vorhin gesehen. (Onu az önce görmüştüm.) – Plusquamperfekt
Şimdiki Zaman Zarfları
Şu anda gerçekleşen, genel geçerliliği olan veya düzenli olarak yapılan eylemleri belirten zarflar, genellikle şimdiki zaman (Präsens) ile kullanılır. Ayrıca Şimdiki Zaman, Almancada yakın geleceği ifade etmek için de kullanılır, ancak bu zarflar genellikle “şimdi” anına odaklanır.
- jetzt (şimdi)
- gerade (tam şimdi)
- heute (bugün)
- heutzutage (günümüzde)
- momentan (şu anda)
- gegenwärtig (halihazırda)
- nun (şimdi, artık)
Örnek Cümleler:
- Ich lerne gerade für die Prüfung. (Şu anda sınav için çalışıyorum.) – Präsens
- Heutzutage ist die Technologie sehr fortgeschritten. (Günümüzde teknoloji çok ilerlemiş durumda.) – Präsens
- Was machst du jetzt? (Şimdi ne yapıyorsun?) – Präsens
Gelecek Zaman Zarfları
Gelecekte gerçekleşmesi planlanan veya beklenen eylemleri ifade eden zarflar, Futur I, Futur II veya Präsens (yakın gelecek anlamıyla) ile kullanılır. Bu zarflar, cümlenin geleceğe yönelik olduğunu açıkça belirtir.
- morgen (yarın)
- übermorgen (yarından sonraki gün)
- bald (yakında)
- demnächst (pek yakında)
- später (daha sonra)
- künftig (gelecekte)
Örnek Cümleler:
- Wir werden bald heiraten. (Yakında evleneceğiz.) – Futur I
- Morgen fahre ich nach Hamburg. (Yarın Hamburg’a gidiyorum.) – Präsens (gelecek anlamıyla)
- Er wird das später erledigen. (O bunu daha sonra halledecek.) – Futur I
Bu anlamsal uyum, Gestern werde ich ins Kino gehen (Dün sinemaya gideceğim) gibi mantıksal olarak tutarsız cümlelerin kurulmasını engeller. Öğrenci için zaman zarfı, doğru fiil zamanını seçmede güçlü bir yol göstericidir ve aynı şekilde kullanılan fiil zamanı da cümlenin hangi tür zaman zarfı gerektirdiğine dair ipuçları sunar.
Zaman Zarflarının Cümledeki Yeri – TeKaMoLo
TeKaMoLo kuralı, Almancada zaman (Te-Zeit), sebep (Ka-Kausal), tarz (Mo-Modal) ve yer (Lo-Lokal) zarflarının cümledeki konumunu belirlemek için kullanılan akılda kalıcı bir kısaltmadır ve zaman zarfları genellikle bu sıraya göre dizilir, ancak birden fazla zaman zarfı kullanıldığında kesinlikten belirsizliğe, kısadan uzuna doğru bir sıralama yapılır.
“-s” Ekiyle Tekrar Bildiren Zaman Zarfları
Almancada, gün adları (der Montag, der Dienstag) ve günün bölümleri (der Morgen, der Abend) gibi zaman bildiren isimlerin sonuna -s eki eklenerek yeni zaman zarfları türetilebilir. Bu yöntemle oluşturulan zarflar, ilgili eylemin o zaman diliminde düzenli olarak tekrarlandığını ifade eder.
- der Montag (Pazartesi) → montags (her pazartesi, pazartesileri)
- der Abend (akşam) → abends (her akşam, akşamları)
- der Morgen (sabah) → morgens (her sabah, sabahları)
Örnek Cümleler:
- Montags schreiben wir oft einen Vokabeltest. (Pazartesileri sık sık kelime testi oluruz.)
- Abends lese ich gern ein Buch. (Akşamları kitap okumayı severim.)
Zaman Zarflarının Derecelendirilmesi
Genel kural olarak, zarfların büyük çoğunluğu derecelendirilmiyor, yani karşılaştırma (Komparativ) ve en üstünlük (Superlativ) formları yoktur. Ancak, dilde sıkça kullanılan bazı temel zarflar için istisnalar var. Genellikle kuralsız (unregelmäßig) formlarla derecelendirilirler. Bu zarfları bilmek, ifadeye daha fazla hassasiyet katar.
Aşağıdaki tablo, derecelendirilebilen en yaygın zarfları ve diğer formlarını bulabilirsiniz.
| Temel Form (Positiv/Grundform) | Karşılaştırma (Komparativ) | En Üstünlük (Superlativ) |
|---|---|---|
| oft (sık sık) | öfter (daha sık) | am öftesten (en sık) |
| bald (yakında) | eher (daha erken, daha ziyade) | am ehesten (en erken, en olası) |
| gern (severek) | lieber (daha çok severek, tercihen) | am liebsten (en çok severek) |
| sehr (çok) | mehr (daha çok) | am meisten (en çok) |
| wohl (iyi, galiba) | besser / wohler (daha iyi) | am besten / am wohlsten (en iyi) |
Örnek Cümleler:
- Ich spiele gern Schach. (Satranç oynamayı severim.)
- Er spielt lieber Tennis. (O, tenis oynamayı daha çok sever/tercih eder.)
- Sie spielt am liebsten Basketball. (O, en çok basketbol oynamayı sever.)
Sık Sorulan Sorular
Temporaladverbien nedir?
Temporaladverbien, Almancada bir eylemin, durumun veya olayın ne zaman gerçekleştiğini belirten zaman zarflarıdır.
Temel işlevleri, eylemin hangi zamanda, ne kadar süreyle veya ne sıklıkta yapıldığını göstermektir.
Bu zarflar, Almancada genellikle “Wann?” (Ne zaman?), “Wie lange?” (Ne kadar süreyle?) veya “Wie oft?” (Ne sıklıkta?) gibi sorulara yanıt verir.
Örnekler:
heute (bugün)
gestern (dün)
jetzt (şimdi)
immer (her zaman)
selten (nadiren)
Almancada zaman zarfları çekimlenir mi?
Hayır, Almanca zaman zarfları çekimlenmez. Cümledeki özne, cinsiyet veya duruma göre sonlarına ek almazlar ve formları her zaman aynı kalır. Örneğin, “gestern” (dün) kelimesi her zaman “gestern” olarak kullanılır.
Ancak, az sayıda zaman zarfı karşılaştırma (derecelendirme) için değişebilir:
– oft (sık sık) → öfter (daha sık) → am öftesten (en sık)
– gern (severek) → lieber (daha çok severek) → am liebsten (en çok severek)
Zeitadverbien vs Temporaladverbien nedir
Almancada Zeitadverbien (Zaman Zarfları) ve Temporale Adverbien (Zamansal Zarflar) terimleri temelde aynı anlama gelir ve bir eylemin ne zaman, ne kadar süredir veya ne sıklıkla gerçekleştiğini belirten zarfları ifade eder. Zeit (zaman) ve temporal (zamansal) kelimeleri eş anlamlı olduğu için, bu terimler dilbilgisi kitaplarında veya derslerde birbirinin yerine sıkça kullanılır.
İlginizi çekebilir:
- Almanca Sıklık Zarfları (Die Häufigkeitsadverbien)
- Almanca Tüm Zamanlar (Präsens, Präteritum, Perfekt, Futur I)
Almanca öğrenmek ABC kadar kolay! 🇩🇪 ❤️ 🇹🇷
AlmancaABC‘de videolar, A1, A2, B1 konu anlatımları, kelime listeleri ve Almanca öğrenmek için ihtiyacın olan her şey seni bekliyor!
Hemen takip et, değişimi fark et!