steht · stand · hat gestanden
Almanca stehen fiili, temel olarak bir kişinin veya nesnenin “dik (dikey) bir şekilde durması” veya “bulunması” anlamına gelir. stellen (dik koymak) fiilinin aksine, stehen bir hareket değil, bir durum (Zustand) bildirir. Bu nedenle, yer yön bildiren edatlarla birlikte kullanıldığında “Nerede?” (Wo?) sorusuna cevap verir ve her zaman Dativ (İsmin -e/-de Hali) gerektirir. Temel anlamının yanı sıra, kıyafetlerin “yakışması”, bir şeyin bir yerde “yazılı olması” veya “beklemek” gibi birçok soyut anlama da sahiptir. stehen, düzensiz (unregelmäßig) bir fiildir ve Perfekt zamanda genellikle haben yardımcı fiilini alır (bazı bölgelerde hareket bildirmediği halde sein ile de kullanılabilir, ancak standart Almancada haben yaygındır).
Fiilin en yaygın anlamları şunlardır:
- Dik Durmak / Bulunmak: Bir nesnenin (vazo, şişe vb.) veya kişinin dikey bir pozisyonda durması.
- Yazılı Olmak: Bir metnin bir kitapta, gazetede veya tabelada bulunması.
- Yakışmak: jemandem gut stehen kalıbıyla, bir kıyafetin veya rengin birine yakışması.
- Durmak / Çalışmamak: Bir makinenin, saatin veya trafiğin durması, işlememesi.
- Hoşlanmak (Argo): auf jemanden/etwas stehen kalıbıyla, birini veya bir şeyi çok beğenmek.
stehen Fiilinin Temel Anlamları
Bu tablo, fiilin temel anlamlarını özetlemektedir.
| 🇩🇪 Almanca | Tür | 🇹🇷 Türkçe (Anlamları) |
|---|---|---|
| stehen | Verb (Fiil) | Dik durmak, bulunmak, ayakta durmak, yazılı olmak, yakışmak |
Önemli Kural (Dativ): “stehen” fiili “Nerede?” (Wo?) sorusuna cevap verir. Eylem bir hareket içermediği ve sadece mevcut durumu bildirdiği için, ardından gelen auf, in, an, vor gibi edatlar Dativ alır.
Örnek: Die Vase steht auf dem Tisch. (Vazo masanın üzerinde (dik) duruyor.)
Temel Anlamlar İçin Örnek Cümleler
- Dik Durmak: Die Flasche steht im Kühlschrank. (Şişe buzdolabında (dik) duruyor.)
- Bulunmak: Das Auto steht vor der Tür. (Araba kapının önünde duruyor/bulunuyor.)
- Yazılı Olmak: Was steht in der Zeitung? (Gazetede ne yazıyor?)
- Yakışmak: Das rote Kleid steht dir sehr gut. (Kırmızı elbise sana çok yakışıyor.)
- Çalışmamak: Meine Uhr steht. (Saatim durmuş/çalışmıyor.)
stehen Fiilinin Çekimi (Konjugation)
Aşağıda stehen fiilinin farklı kip ve zamanlara göre çekimleri bulunmaktadır. stehen, haben (veya bölgesel olarak sein) yardımcı fiili ile kullanılan düzensiz (unregelmäßig) bir fiildir. Sesli harf değişimi gösterir (e -> a -> a).
Indikativ (Bildirme Kipi)
| Präsens (Şimdiki Zaman) | Präteritum (Geçmiş Zaman) | Perfekt (Di’li Geçmiş Zaman) |
|---|---|---|
| ich stehe | ich stand | ich habe gestanden |
| du stehst | du stand(e)st | du hast gestanden |
| er/sie/es steht | er/sie/es stand | er/sie/es hat gestanden |
| wir stehen | wir standen | wir haben gestanden |
| ihr steht | ihr standet | ihr habt gestanden |
| sie/Sie stehen | sie/Sie standen | sie/Sie haben gestanden |
| Plusquamperfekt (Miş’li Geçmiş) | Futur I (Gelecek Zaman) | Futur II (Gelecek Zaman II) |
|---|---|---|
| ich hatte gestanden | ich werde stehen | ich werde gestanden haben |
| du hattest gestanden | du wirst stehen | du wirst gestanden haben |
| er/sie/es hatte gestanden | er/sie/es wird stehen | er/sie/es wird gestanden haben |
| wir hatten gestanden | wir werden stehen | wir werden gestanden haben |
| ihr hattet gestanden | ihr werdet stehen | ihr werdet gestanden haben |
| sie/Sie hatten gestanden | sie/Sie werden stehen | sie/Sie werden gestanden haben |
Konjunktiv (Dilek-Şart Kipi)
| Konjunktiv I | Konjunktiv II |
|---|---|
| ich stehe | ich stünde / stände |
| du stehest | du stündest / ständest |
| er/sie/es stehe | er/sie/es stünde / stände |
| wir stehen | wir stünden / ständen |
| ihr stehet | ihr stündet / ständet |
| sie/Sie stehen | sie/Sie stünden / ständen |
Imperativ (Emir Kipi)
| Kişi | Çekim |
|---|---|
| (du) | steh(e)! |
| (ihr) | steht! |
| (Sie) | stehen Sie! |
stehen ile Kurulan Kalıp İfadeler ve Deyimler
Bu tablo, fiilin diğer kelimelerle birleşerek oluşturduğu çok yaygın ifadeleri ve soyut kullanımları listeler.
| 🇩🇪 Almanca İfade | 🇹🇷 Türkçe Anlamı |
|---|---|
| gut / schlecht stehen | İyi / kötü yakışmak |
| auf jemanden/etwas stehen | Birinden/bir şeyden çok hoşlanmak (Argo) |
| zur Verfügung stehen | Hizmete hazır olmak, kullanımda olmak, müsait olmak |
| im Stau stehen | Trafik sıkışıklığında (kuyrukta) beklemek |
| Schlange stehen | Sırada (kuyrukta) beklemek |
| hinter jemandem stehen | Birinin arkasında durmak, desteklemek |
| im Mittelpunkt stehen | İlgi odağında olmak, merkezde olmak |
| zur Diskussion stehen | Tartışma konusu olmak |
| auf dem Spiel stehen | Tehlikede olmak, riskte olmak |
| vor der Tür stehen | Kapıda olmak (Mecazi: Çok yaklaşmış olmak, örn: Kış kapıda) |
Kalıp İfadeler İçin Örnek Cümleler
- Für Fragen stehe ich Ihnen gerne zur Verfügung. (Sorularınız için memnuniyetle hizmetinizdeyim/müsaitim.)
- Wir haben heute Morgen eine Stunde im Stau gestanden. (Bu sabah bir saat trafikte bekledik.)
- Die Leute müssen für die Konzertkarten stundenlang Schlange stehen. (İnsanlar konser biletleri için saatlerce kuyrukta beklemek zorunda.)
- Egal was passiert, ich werde immer hinter dir stehen. (Ne olursa olsun her zaman arkanda duracağım/seni destekleyeceğim.)
- Der Chef liebt es, im Mittelpunkt zu stehen. (Patron ilgi odağı olmayı sever.)
- Seine Karriere steht auf dem Spiel. (Onun kariyeri tehlikede.)
- Wir müssen uns beeilen, der Winter steht vor der Tür. (Acele etmeliyiz, kış kapıda.)
- Er steht total auf diese Musik. (O, bu müziğe bayılıyor / çok hoşlanıyor.)
Daha fazla Almanca kelime ve bağlam için Almanca-Türkçe Sözlük sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Almanca öğrenmek ABC kadar kolay! 🇩🇪 ❤️ 🇹🇷
AlmancaABC‘de videolar, A1, A2, B1 konu anlatımları, kelime listeleri ve Almanca öğrenmek için ihtiyacın olan her şey seni bekliyor!
Hemen takip et, değişimi fark et!