Almanca İsmin Halleri (Akkusativ, Dativ, Nominativ Genitiv)

Almanca öğrenenlerin gözünü en çok korkutan konulardan biri: İsmin Halleri (Kasus). Ama korkmayın! Aslında bu konu, dilin matematik formülü gibidir. Mantığını bir kez kavradığınızda cümle kurmak çocuk oyuncağına dönüşür.

Almancada isimlerin ve zamirlerin cümle içindeki görevlerine göre büründükleri farklı biçimlere “ismin hâlleri” (Kasus) denir. Almancada dört temel ismin hâli bulunur: Yalın hâl (Nominativ), -i hâli (Akkusativ), -e hâli (Dativ) ve -in hâli (Genitiv).

Neden Buna İhtiyacımız Var?

Türkçede “Adam elmayı yiyor” ile “Elma adamı yiyor” arasındaki farkı kelime sonundaki eklerle anlarız. Almancada ise bu işi büyük oranda Artikeller yapar. Eğer ismin hallerini doğru kullanmazsanız, “Köpek adamı ısırıyor” demek isterken yanlışlıkla “Adam köpeği ısırıyor” diyebilirsiniz! İşte bu karışıklığı önlemek için 4 hali çok iyi bilmemiz gerekir.

Peki “isim” nedir? Almancada isim, canlı ve cansız varlıkları, nesneleri, yerleri ve kavramları adlandırmak için kullanılan temel kelime türüdür. Kısacası, etrafımızda gördüğümüz veya düşündüğümüz hemen her şeyin bir adı vardır ve bu adlar Almancada “Nomen” olarak ifade edilir.

Not: Her ismin bir artikeli (der, die, das) olduğunu da size hatırlatmak isterim. Elbette istisnalar da var onları Nullartikel başlığında bulabilirsiniz.

Örneğin:

• İnsanlar (Menschen): der Mann (adam), die Frau (kadın), das Kind (çocuk)
• Hayvanlar (Tiere): der Hund (köpek), die Katze (kedi), das Pferd (at)
• Nesneler (Gegenstände/Sachen): der Tisch (masa), die Lampe (lamba), das Buch (kitap)
• Yerler (Orte): die Stadt (şehir), das Land (ülke), der Park (park)
• Kavramlar (Begriffe/Konzepte): die Liebe (aşk), die Zeit (zaman), das Glück (şans)

✅ İşte Almanca dilinde ismlerin 4 hali ve bunlara soracağımız sorular:

Fall (Durum)	Fallbezeichnung (Durum Adı)	Fragewort (Soru Kelimesi)	Beispielwort (Örnek Kelime)
1	Nominativ (Yalın hâl)	Wer? Was? Kim? Ne?	der Hund köpek
2	Akkusativ (-i hâli)	Wen? Was? Wohin? Kimi? Neyi? Ne? Nereye?	den Hund (köpeği)
3	Dativ (-e hâli)	Wem? Wo? Kime? Nerede?	dem Hund (köpeğe)
4	Genitiv (-in hâli)	Wessen? Kimin? Ne’nin?	des Hundes (köpeğin)

Yukarıdaki tabloda “den”, artikeli “i” anlamını, “dem” artikeli “e” anlamını ve “des” artikeli ise “in” anlamını veriyor.

Örnek cümleler;

1. Nominativ (Yalın hâl): Der Hund spielt im Garten. (Köpek bahçede oynuyor.)
2. Akkusativ (-i hâli): Ich sehe den Hund. (Ben köpeği görüyorum.)
3. Dativ (-e hâli): Ich gebe dem Hund das Futter. (Yemi köpeğe veriyorum.)
4. Genitiv (-in hâli): Das ist das Halsband des Hundes. (Bu, köpeğin tasması.)

İsmin hallerini bulmak için soracağımız sorular;

1. Wer spielt im Garten? (Bahçede kim oynuyor?) Bu, cümlenin öznesidir. “Kim?” veya “Ne?” sorusuna cevap verir. Nominativ’i (Yalın hâl) bulmamızı sağlar.
2. Wen siehst du? (Kimi görüyorsun?) Bu, cümlenin doğrudan nesnesidir. “Kimi?” veya “Neyi?” sorusuna cevap verir. Akkusativ’i (-i hâli) bulmamızı sağlar.
3. Wem gibst du das Futter? (Yemi kime veriyorsun?) Bu, cümlenin dolaylı nesnesidir. “Kime?” veya “Neye?” sorusuna cevap verir. Dativ’i (-e hâli) bulmamızı sağlar.
4. Wessen Halsband ist das? (Bu, kimin tasması?) Bu, sahiplik ve aitlik bildirir. “Kimin?” veya “Neyin?” sorusuna cevap verir. Genitiv’i (-in hâli) bulmamızı sağlar.

✅ 3 adet (der, die, das) cinsiyetimiz var [Geschlecht (Genus)]:

1. erkek cinsiyeti (eril): männliches Geschlecht (Maskulinum) → der Kuchen (pasta)
2. kadın cinsiyeti (dişi): weibliches Geschlecht (Femininum) → die Maus (fare)
3. nötr/cinssiz cinsiyet (nötr): sächliches Geschlecht (Neutrum) → das Buch (kitap)

✅ Sayı (numara): Zahl (Numerus) :

• Tekil: Einzahl (Singular)
  • der Zug (tren)
  • die Zeitung (gazete)
  • das Auge (göz)
• Çoğul: Mehrzahl (Plural)
  • die Züge (trenler)
  • die Zeitungen (gazeteler)
  • die Augen (gözler)

Tekil (isim) kelimeler “der“, “die“, ya da “das” artikellerini alırken, çoğul (isim) kelimeler ise daima “die” artikelini alır. Çoğul durumda istisna yoktur; her zaman “die” artikelini alır.

Nominativ (Yalın Hâl)

Nominativ, bir cümlenin öznesini veya nesnesini belirtmek için kullanılır. Bir kelimenin Nominativ hâli, genellikle sözlükte ilk olarak verilen hâlidir. Örneğin: “Der Hund bellt laut.” (Köpek yüksek sesle havlar.) Buradaki özne köpektir.

• Nominativ, kişilere “Wer” (kim) sorusu sorularak bulunur.
• Nominativ, nesnelere “Was” (ne) sorusu sorularak bulunur.

der:

• Belirli: Der Hund ist groß. (Köpek büyük.)
• Belirsiz: Ein Hund läuft auf der Straße. (Bir köpek sokakta koşuyor.)
• Olumsuz: Kein Hund ist hier. (Burada hiç köpek yok.)

das:

• Belirli: Das Auto ist schnell. (Araba hızlı.)
• Belirsiz: Ein Auto steht vor dem Haus. (Bir araba evin önünde duruyor.)
• Olumsuz: Kein Auto fährt auf der Straße. (Yolda hiç araba yok.)

die:

• Belirli: Die Frau ist nett. (Şu/bu/o kadın nazik.)
• Belirsiz: Eine Frau kommt in den Laden. (Bir kadın dükkâna geliyor.)
• Olumsuz: Keine Frau ist hier. (Burada hiç kadın yok.)

çoğul die:

• Belirli Çoğul: Die Hunde spielen im Park. (Köpekler parkta oynuyorlar.)
• Belirsiz Çoğul – : *Eine Hunde laufen auf der Straße. (Bir köpekler sokakta koşuyor.)
• Olumsuz: Keine Hunde sind hier. (Burada hiç köpek yok.)

*Üzerini çizdiğim yerler cümle içinde olmaması gerekiyor. Oralarda çok hata yapıldığı için dikkatinizi çekmek için öyle yaptım.

Akkusativ (Belirtme Hâli)

Akkusativ, Almanca dilinde bir cümlenin nesnesini belirtmek için kullanılırken, Türkçede isimlerin “-i” hâli olarak veya “Belirtme Hali” olarak ifade edilir. “wen” (kimi) veya “was” (neyi) sorularına cevap verir. Örneğin: “Ich sehe den Hund.” (Köpeği görüyorum.)

Aşağıdaki soruları fiillere sorarak Akkusativ bulunabilir.

• Kişilere: “Wen” (kimi)
• Nesnelere: “Was” (neyi, ne) [Not: hem neyi hem de ne anlamına geliyor]
• Konum/durum: “Wohin“ (nereye)

der:

• Belirli: Ich sehe den Hund. (Köpeği görüyorum.)
• Belirsiz: Ich habe einen Hund gekauft. (Bir köpek satın aldım.)
• Olumsuz: Ich sehe keinen Hund. (Köpeği görmüyorum.)

das:

• Belirli: Ich esse das Brot. (Ekmeği yiyorum.)
• Belirsiz: Ich kaufe ein Auto. (Bir arabayı satın alıyorum.)
• Olumsuz: Ich trinke kein Wasser. (Su içmiyorum.)

die:

• Belirli: Ich besuche die Frau. (Kadını ziyaret ediyorum.)
• Belirsiz: Ich suche eine Frau. (Bir kadını arıyorum.)
• Olumsuz: Ich sehe keine Frau. (Kadını görmüyorum.)

çoğul die:

• Belirli: Ich höre die Hunde bellen. (Köpeklerin havladığını duyuyorum.)
• Belirsiz -: Ich sehe eine Hunde im Park. (Parkta bir köpekleri görüyorum.)
• Olumsuz: Ich höre keine Hunde bellen. (Köpekleri -havlamadığını- duymuyorum.)

İlginizi çekebilir: Akkusativ ve Dativ Farkının Örneklerle Anlatımı

Dativ (Yönelme Hâli)

Dativ, Almanca dilinde bir gramatik durumu ifade eder ve bir eylemin kime veya nereye yapıldığını belirtmek için kullanılır. Türkçede ise isimlerin “-e” eklenmesiyle oluşan “Yönelme Hali” olarak bilinir ve genellikle “wem” (kime) veya “wo” (nerede) sorularına cevap verir. Örneğin, “Ich schenke meiner Mutter ein Buch.” cümlesi “Ben anneme bir kitap hediye ediyorum.” şeklinde çevrilebilir. Bkz: Dativ Alan Fiiller.

Aşağıdaki soruları kullanarak Dativ’i bulabilirsiniz.

• Kişilere: wem: kime
• Konum/durum: wo: nerede, neresi

Dativ Örnekler:

der:

• Belirli: Ich gebe dem Hund ein Leckerli. (Köpeğe bir ödül veriyorum.)
• Belirsiz: Ich helfe einem Hund auf der Straße. (Bir köpeğe sokakta yardım ediyorum.)
• Olumsuz: Ich gebe keinem Hund zu essen. (Hiçbir köpeğe yemek vermiyorum.)

das:

• Belirli: Ich gebe dem Kind das Spielzeug. (Çocuğa oyuncak veriyorum.)
• Belirsiz: Ich schenke einem Kind ein Buch. (Bir çocuğa kitap hediye ediyorum.)
• Olumsuz: Ich gebe keinem Kind Süßigkeiten. (Hiçbir çocuğa şeker vermiyorum.)

die:

• Belirli: Ich gebe der Frau den Blumenstrauß. (Kadına çiçek demeti veriyorum.)
• Belirsiz: Ich schenke einer Frau eine Kette. (Bir kadına kolye hediye ediyorum.)
• Olumsuz: Ich gebe keiner Frau ein Kompliment. (Hiçbir kadına iltifat etmiyorum.)

çoğul die:

• Belirli: Ich gebe den Hunden Leckerlis. (Köpeklere ödüller veriyorum.)
• Belirsiz –: Ich helfe eine Hunden auf der Straße. (Sokakta bir köpeklere yardım ediyorum.)
• Olumsuz keinen: Ich gebe keinen Hunden etwas zu essen. (Hiçbir köpeğe yemek vermiyorum.)

Burada Dativ ile ilgili bilmeniz gerekenler:

• Dativ çoğulda, isim sonuna bir adet n eklenir.
• Çoğulda s ile biten isimlerde n eklenmez: Örnek: Wir fahren mit zwei Autos-. (İki araba ile gidiyoruz.)
• Çoğulda n ile biten kelimeler zaten n olduğu için ek olarak n eklenmez. Örnek: mit vielen Frauen-.
• İyelik artikelleri (Possessivartikel), “kein” gibi işlev görür.

Genitiv (Tamlayan Hâli)

Genitiv, Almanca dilinde bir gramatik durumu ifade eder ve bir kelimenin sahipliğini belirtmek veya iki kelime arasındaki ilişkiyi göstermek için kullanılır. Türkçedeki karşılığı ise genellikle “-in/-ın” veya “-nin/-nın” ekleri ile oluşturulan “iyelik eki” veya “tamlayan hâli”dir. Örneğin, “Das ist das Auto meines Vaters.” cümlesi “Bu benim babamın arabasıdır.” şeklinde çevrilebilir.

Wessen (kimin) sorusu sorularak Genitivi buluruz.

1. Wessen Tasche ist das? (Bu kimin çantası?)
2. Wessen Idee war das? (Bu kimin fikriydi?)
3. Wessen Hund bellt dort? (Orada havlayan köpek kimin?)

der:

• Belirli: Der Hut des Mannes ist schwarz. (Adamın şapkası siyah.)
• Belirsiz: Die Größe eines Mannes beeindruckt manchmal. (Bir adamın boyu bazen etkileyici olur.)
• Olumsuz: Das ist der Hut keines Mannes. (Bu, hiçbir adamın şapkası değil.)

das:

• Belirli: Die Farbe des Autos ist rot. (Arabanın rengi kırmızı.)
• Belirsiz: Der Zweck eines Autos ist es, uns von A nach B zu bringen. (Bir arabanın amacı, bizi A’dan B’ye götürmektir.)
• Olumsuz: Der Motor keines Autos läuft ewig. (Hiçbir arabanın motoru sonsuza kadar çalışmaz.)

die:

• Belirli: Die Blüten der Pflanze sind schön. (Bitkinin çiçekleri güzel.)
• Belirsiz: Die Augen einer Frau können sehr ausdrucksstark sein. (Bir kadının gözleri çok ifade dolu/etkileyici olabilir.)
• Olumsuz: Die Haare keiner Frau sind so lang. (Hiçbir kadının saçları o kadar uzun değil.)

çoğul die:

• Belirli: “Die Mütter der Kinder spielen im Park.” (Çocukların anneleri parkta oynuyorlar.)
• Belirsiz: “Studenten haben ihre Bücher vergessen.” (Öğrenciler kitaplarını unuttular.) Aslında burada, Studenten’in önüne konuşurken boş bırakmak yerine “einige” kelimesi getirerek belirsiz bir sayıda öğrenci olduğunu ifade edebiliriz. Yani bu tür cümlelerde şöylesi daha mantıklı oluyor: “Einige Studenten haben ihre Bücher vergessen.” (Bazı öğrenciler kitaplarını unuttu.)
• Olumsuz: Die Meinungen keiner Studentinnen wurden berücksichtigt.

Sık Sorulan Sorular

---

Almanca öğrenmek ABC kadar kolay! 🇩🇪 ❤️ 🇹🇷

AlmancaABC‘de videolar, A1, A2, B1 konu anlatımları, kelime listeleri ve Almanca öğrenmek için ihtiyacın olan her şey seni bekliyor!

Hemen takip et, değişimi fark et!