Burada, Almanca zaman bildiren edatları, yani Temporale Präpositionen bulacaksınız. Zaman ifadesinin önlerine gelirler ve günlük dil kullanımında önemli bir yere sahiptirler.
Temporale Präpositionen (Zamansal Edatlar), ‘wann‘ (ne zaman), ‘bis wann‘ (ne zamana kadar), ‘seit wann‘ (ne zamandan beri), ‘von wann bis wann‘ (ne zaman başlayıp ne zaman bitiyor), ‘um wie viel Uhr‘ (saat kaçta) ve ‘wie lange‘ (ne kadar süre) gibi sorulara yanıt verebilir.
Zamansal edatlar iki ana kategoriye ayrılır:
- Zaman Noktası (Zeitpunkt): Kesin bir zamanı ifade eder. İlgili sorular ‘Wann’ (ne zaman) veya ‘um wie viel Uhr’ (saat kaçta) şeklindedir.
- Zaman Süresi (Zeitdauer): Başlangıcı ve bitişi olan bir zaman dilimini ifade eder. İlgili sorular ‘bis wann’ (ne zamana kadar), ‘seit wann’ (ne zamandan beri), ‘von wann bis wan’ “ne zaman başlayıp ne zaman bitiyor” veya ‘wie lange’ (ne kadar süre) şeklindedir.
Peki zamanlar derken neyi kasdediyoruz?
- Jahreszeiten (Mevsimler)
- Monate (Aylar)
- Wochentage (haftalar)
- Tage (günler)
- Tageszeiten (günün bölümleri)
- Zeiträume (zaman aralıkları)
| Kasus | W-Frage (Soru Türü) | Präposition (Edat) | Zeitdauer (Zaman Süresi) | Zeitpunkt (Zaman Noktası) |
|---|---|---|---|---|
| Akkusativ | für wie lange (ne kadar süre için) | für (için) | zukünftiger Zeitraum (gelecek zaman dilimi) | |
| Akkusativ | wann (ne zaman) um wie viel Uhr (saat kaçta) | gegen (karşısında) | ungenaue Tageszeit (belirsiz gün içi zaman) ungenaue Uhrzeit (belirsiz saat) | |
| Akkusativ | um wie viel Uhr (saat kaçta) wann (ne zaman) | um (saat…) | genaue Uhrzeit (kesin saat) ungenaue Zeitangabe (belirsiz zaman belirtimi) | |
| Akkusativ | wie lange (ne kadar süre) | über (üzerinden) | Zeitraum (zaman dilimi) | |
| Dativ | wann (ne zaman) ab wann (ne zamandan itibaren) | ab (itibaren) von … an (şu zamandan itibaren) | Beginn in der Gegenwart (şimdiki zamandan başlayarak) Beginn in der Zukunft (gelecekte başlayarak) | |
| Dativ | wann (ne zaman) | an (tarihinde) Kısaltması: am (an dem) | Datum (tarih) Tag (gün) Tageszeit (günün zamanları) Feiertag (tatil günü) | |
| Dativ | wann (ne zaman) | aus (çıkış) | zeitliche Herkunft (zamansal köken) | |
| Dativ | wann (ne zaman) wobei (neye bağlı olarak) | bei (sırasında) Kısaltması: beim (bei dem) | Gleichzeitigkeit (eş zamanlılık) | Gleichzeitigkeit (eş zamanlılık) |
| Dativ | bis wann (ne zamana kadar) | bis (zu) (kadar) | Endpunkt (bitiş noktası) | |
| Dativ | wann (ne zaman) | in (içinde) Kısaltması: im (in dem) | Tage (günler) Woche (hafta) Monat (ay) Jahreszeiten (mevsimler) Jahrhundert (yüzyıl) zukünftiges (gelecekteki) Zeiträume (zaman dilimleri) |
Jahreszeiten (Mevsimler)
Jahreszeiten, Almancada “mevsimler” anlamına gelir. Almancada mevsimlerle ilgili cümleler kurarken genellikle “im” (in dem) edatı kullanılır. Bu edat, belirli bir mevsimi belirtirken kullanılır ve “Dativ” durumunda olan isimlerle birlikte gelir.
Edat Kullanımı: im (in + dem)
“im” edatı, “in” (içinde) ve belirli artikel “dem” kelimelerinin birleşmesinden oluşur. Mevsim isimleriyle kullanıldığında, Almancada mevsimin içinde olduğumuzu ifade eder. Bu yapı şu şekilde örneklerle gösterilebilir:
- im Sommer (yazın)
- im Herbst (sonbaharda)
- im Winter (kışın)
- im Frühling (ilkbaharda)
Bu kullanımlar, Almancada mevsimlerin belirli bir zamanda olduğunu vurgular.
Örnek:
- Im Winter ist es oft sehr kalt. (Kış ayı sık sık çok soğuk olur.)
- Im Sommer sind die Tage lang und warm. (Yazın günler uzun ve sıcaktır.)
- Im Herbst verfärben sich die Blätter. (Sonbaharda yapraklar renk değiştirir.)
- Im Frühling blühen die Blumen. (İlkbaharda çiçekler açar.)
Detaylı konu anlatımı için Almanca Mevsimler (die Jahreszeiten) başlıklı sayfayı ziyaret edebilirsiniz.
Monate (Aylar)
Almancada aylar, tıpkı mevsimler gibi “im” edatı kullanılarak ifade edilir. Bu edat, “in dem” kelimelerinin kısaltmasıdır ve Almancada “Dativ” durumu gerektirir. Her ayın kendine has özellikleri vurgulanırken bu yapı kullanılır.
Edat Kullanımı: im (in + dem)
“im” edatı ile aylar şu şekilde ifade edilir:
- im Januar (Ocak’ta)
- im Februar (Şubat’ta)
- im März (Mart’ta)
- … ve diğer aylar için de bu yapı kullanılır.
Bu kullanım, Almancada belirli bir ayda gerçekleşen olaylar veya hava durumu gibi durumları ifade ederken kullanılır.
Örnek:
- Im Januar ist es oft sehr kalt. (Ocak ayında genellikle çok soğuk olur.)
- Im Juli ist es meistens sehr warm. (Temmuz ayında genellikle çok sıcak olur.)
- Im Oktober beginnen die Blätter zu fallen. (Ekim ayında yapraklar dökülmeye başlar.)
Detaylı konu anlatımı için Almanca Aylar (die Monate) başlıklı sayfayı ziyaret edebilirsiniz.
Tage (Haftanın Günleri)
Almancada haftanın günleri de “am” (an dem) edatı ile ifade edilir. Bu kullanım, belirli bir günde gerçekleşen olayları veya faaliyetleri vurgulamak için kullanılır ve “Dativ” durumu gerektirir. “Am” edatı, “an” (üzerinde) ve “dem” kelimelerinin birleşmesiyle oluşur.
Edat Kullanımı: am (an + dem)
“am” edatı, haftanın günleriyle kullanıldığında, o gün içinde gerçekleşen aktiviteleri veya durumları belirtmek için kullanılır. İşte haftanın günleri ve bu kullanımın bazı örnekleri:
- am Montag (Pazartesi günü)
- am Dienstag (Salı günü)
- am Mittwoch (Çarşamba günü)
- am Donnerstag (Perşembe günü)
- am Freitag (Cuma günü)
- am Samstag (Cumartesi günü)
- am Sonntag (Pazar günü)
Bu yapı, Almancada belirli bir gün için planlanmış veya o gün içinde gerçekleşen etkinlikleri ifade etmek için sıklıkla kullanılır. Örnekler:
- Ich habe am Montag einen Termin. (Pazartesi günü bir randevum var.)
- Am Freitag gehen wir ins Kino. (Cuma günü sinemaya gidiyoruz.)
“Am” edatı aynı zamanda günün belli zamanlarında yapılan aktiviteler için de kullanılır.
Detaylı konu anlatımı için Almanca Günler (Wochentage) başlıklı sayfayı ziyaret edebilirsiniz.
Tageszeiten (Günün Saatleri)
Almancada günün belli saatleri “am” (an dem) edatı kullanılarak ifade edilir, gece için ise “in der Nacht” yapısı kullanılır. Her iki durum da “Dativ” durumu gerektirir.
Edat Kullanımı: am (an + dem) ve in der Nacht (Geceleyin)
Günün çeşitli zaman dilimleri ve hafta sonları “am” yapısı ile ifade edilirken, gece için “in der Nacht” kullanılır:
- am Morgen (sabah)
- am Vormittag (öğleden önce)
- am Nachmittag (öğleden sonra)
- am Abend (akşam)
- am Wochenende (hafta sonunda)
- 📌in der Nacht (geceleyin)
Örnekler:
- In der Nacht sind die Straßen leer. (Geceleyin sokaklar boş olur.)
Detaylı konu anlatımı için Almanca Zaman Damgaları (die Tageszeiten) başlıklı sayfayı ziyaret edebilirsiniz.
Daten (Tarihler)
Almancada tarihler de “am” (an dem) yapısı kullanılarak ifade edilir. Tarihler, gün ve ay olarak belirtilir ve “Dativ” durumu gerektirir.
Edat Kullanımı: am (an + dem)
Örnek olarak, belirli bir tarih için yapılandırma:
- am 15.5 (“am fünfzehnten fünften” – 15 Mayıs’ta)
- am 1.1 (“am ersten ersten” – 1 Ocak’ta)
- am 24.12 (“am vierundzwanzigsten zwölften” – 24 Aralık’ta)
- am 31.10 (“am einunddreißigsten zehnten” – 31 Ekim’de)
- am 14.2 (“am vierzehnten zweiten” – 14 Şubat’ta)
Örnek cümle:
- Ich habe am 15.5 um 10 Uhr einen Termin. (15 Mayıs’ta saat 10’da bir randevum var.)
Uhrzeiten (Saatler)
Almanca saatler “um” (etrafında) yapısı ile ifade edilir ve “Akkusativ” durumu gerektirir. Belirli bir saat veya zaman dilimi belirtilirken bu yapının kullanımı yaygındır.
Edat Kullanımı: um (+ Akkusativ)
Belirli saatleri ifade etmek için kullanılır:
- um 10:00 Uhr (saat 10:00’da)
- um Mitternacht (gece yarısında)
Örnek cümleler:
- Ich habe um 10:00 Uhr einen Termin. (Saat 10:00’da bir randevum var.)
- Das Fest beginnt um Mitternacht. (Festival gece yarısı başlar.)
Saat İfadeleriyle İlgili Genel Bilgiler
Saatler genellikle “um + saat + Uhr” şeklinde ifade edilir. “Uhr” kelimesi, saatleri ifade ederken kullanılan genel bir terimdir ve İngilizce’deki “o’clock” kelimesine denk gelir.
Öğrenilmesi Yararlı Diğer İfadeler:
- Viertel nach (çeyrek geçe) örneğin, “Viertel nach zehn” (10:15).
- Halb (buçuk) örneğin, “Halb elf” (10:30).
- Viertel vor (çeyrek kala) örneğin, “Viertel vor elf” (10:45).
➡️Temporale Präpositionen (Zaman Bildiren Edatlar)
✅——>| bis (-e kadar)
Almancada “bis” kelimesi Türkçe’de “-e kadar, kadar” anlamlarına gelir ve genellikle zaman dilimlerinin sonunu veya bir sürecin bitiş noktasını ifade etmek için kullanılır. “Bis” edatı, belirli bir zaman noktasına kadar olan süreci belirtmek amacıyla cümle içinde sıklıkla kullanılır ve “Dativ” durumu gerektirebilir.
Bis Anlamı ve Kullanımı: “Bis” kelimesi, genellikle bir zaman diliminin sonunu veya bir olayın veya aktivitenin bitiş zamanını ifade eder. Bu kullanım, çeşitli kontekstlerde karşımıza çıkabilir: tarihler, saatler, günler veya daha uzun sürelerle ilgili planlamalarda “bis” kelimesi sıkça yer alır.
Bis Örnek Cümleler
- Bis morgen! (Yarına kadar!)
- Bis nächste Woche. (Gelecek haftaya kadar.)
- Ich arbeite bis 18 Uhr. (Saat 18’ye kadar çalışıyorum.)
- Wir müssen das Projekt bis Ende des Monats fertigstellen. (Projeyi ay sonuna kadar tamamlamamız gerekiyor.)
- Bleib hier, bis ich zurückkomme. (Dönene kadar burada kal.)
Bis Dikkat Edilmesi Gerekenler: “Bis” kelimesi, Almancada zamanla ilgili sınırlamaları belirtmek için sıklıkla kullanılır ve bu bağlamda çoğunlukla “bis zu” şeklinde bir yapıyla genişletilebilir. “Bis zu” yapılandırması, belirli bir limit veya mesafe sınırını vurgulamak için kullanılır ve “kadar” anlamını pekiştirir.
- Wir laufen bis zum Park. (Parka kadar yürüyoruz.)
- Sie können bis zu 5 Bücher ausleihen. (En fazla 5 kitap ödünç alabilirsiniz.)
✅von/ab (Başlangıç) | ——>
Almanca “von” ve “ab” edatları, zamanla ilgili bağlamlarda sıklıkla kullanılır. Her ikisi de bir zaman diliminin başlangıcını ifade etmek için kullanılır ancak aralarında bazı önemli farklar bulunmaktadır.
“Von“:
“Von” edatı, Türkçede “dan, den” anlamlarına gelir ve genellikle belirli bir başlangıç ve bitiş zamanı olan süreçleri ifade eder. Bu yapı genellikle “von… bis…” şeklinde kullanılır ve Türkçedeki “-den … -e kadar” yapısına benzer.
Von Örnek Kullanım:
- Von Januar bis März ist es sehr kalt. (Ocak’tan Mart’a kadar çok soğuktur.)
- Von Montag bis Freitag arbeite ich von 9 bis 17 Uhr. (Pazartesi’den Cuma’ya kadar saat 9’dan 17’ye kadar çalışırım.)
- Wir haben von 1990 bis 2020 in Berlin gelebt. (1990’dan 2020’ye kadar Berlin’de yaşadık.)
“Ab”:
“Ab” edatı, Türkçede “itibaren” anlamına gelir ve bir olayın veya durumun başlangıç noktasını belirtir. Genellikle süresiz durumlar için kullanılır veya belirli bir başlangıç zamanı verildiğinde bu yapının kullanımı tercih edilir.
Ab Örnek Kullanım:
- Ab nächster Woche bin ich im Urlaub. (Gelecek haftadan itibaren tatildeyim.)
- Ab 8 Uhr können wir ins Kino gehen. (Saat 8’den itibaren sinemaya gidebiliriz.)
- Ab morgen müssen wir früher anfangen. (Yarından itibaren daha erken başlamalıyız.)
Von ve Ab için Dilbilgisi Notları
“Von” genellikle bir süreç veya zaman aralığını belirtirken kullanılır ve sıklıkla “bis” ile birlikte görülür. Bu, başlangıç ve bitiş zamanlarını belirtir. Öte yandan, “ab” ise genellikle tek başına kullanılır ve bir olayın, aktivitenin veya durumun başladığı zamanı ifade eder. Bu iki edatın kullanımı, Almancada zamanı ifade etme biçimlerini anlamak için kritik öneme sahiptir ve dilin doğru kullanımında büyük bir rol oynar.
✅——>| zwischen (Arasında) |<——
Almancada “zwischen” edatı, Türkçede “arasında” anlamına gelir ve genellikle iki zaman noktası arasındaki süreyi belirtmek için kullanılır. Bu yapı, iki tarih, iki saat veya iki olay arasındaki dönemi ifade etmek amacıyla kullanılabilir ve “Dativ” durumu gerektirir.
Zwischen Kullanımı: “Zwischen” iki farklı zaman noktasını birbirine bağlar ve bu süre zarfında meydana gelen olayları veya durumları tanımlar. Bu yapı, zamanla ilgili belirli bir aralığı net bir şekilde ifade etmek için sıklıkla tercih edilir.
Zwischen Örnek Kullanım:
- Zwischen 12 Uhr und 14 Uhr habe ich Zeit. (Saat 12 ile 14 arasında vaktim var.)
- Zwischen Januar und März fahren wir oft Ski. (Ocak ile Mart arasında sık sık kayak yaparız.)
Zwischen Dilbilgisi Notları:
- “Zwischen” ve Diğer Edatlar: “Zwischen” genellikle zaman aralıklarını belirtirken kullanılır ve iki farklı zaman noktasını (örneğin, saatler, günler, aylar, yıllar) birbirine bağlamak için idealdir. Ayrıca, “und” (ve) kelimesi ile birlikte kullanılır.
- Cümle İçinde Kullanım: “Zwischen” cümlenin başında, ortasında veya sonunda kullanılabilir, fakat genellikle cümlede belirtilen iki zaman noktası arasında yer alır. Bu kullanım, belirtilen zaman dilimi içindeki aktiviteleri veya olayları net bir şekilde sınırlar ve vurgular.
“Zwischen” edatı, Almancada zaman kavramını açıklamak için son derece yararlı bir araçtır ve çeşitli durumlar için esnek bir şekilde kullanılabilir. Bu yapı, Almanca öğreniminde ve günlük konuşmalarda, planlamalarda veya geçmiş olayları anlatırken sıklıkla karşınıza çıkacaktır.
✅ vor (önce) | nach (sonra)
Almanca “vor” ve “nach” edatları, zamanla ilgili bağlamlarda sıkça kullanılır ve zamanı ifade ederken önemli yapılar arasında yer alır. Her iki edat da “Dativ” durumu alır ve zamanla ilgili ifadelerde kullanılır.
“Vor” Almancada “önce” anlamına gelir. Örnek cümleler:
- Vor dem Essen müssen wir Hände waschen. (Yemekten önce ellerimizi yıkamalıyız.)
- Ich komme vor 18 Uhr nach Hause. (Saat 18’den önce eve geliyorum.)
“Nach” ise “sonra” anlamına gelir. Örnek cümleler:
- Nach der Schule gehe ich ins Kino. (Okuldan sonra sinemaya gidiyorum.)
- Wir treffen uns nach dem Mittagessen. (Öğle yemeğinden sonra buluşacağız.)
✅ —–>| seit (beri, -den/-dan beri, -dır/-dir)
“Seit” edatı, Türkçede “beri” veya “den beri” anlamlarına gelir ve genellikle geçmiş bir noktadan başlayarak devam eden süreçleri ifade etmek için kullanılır. Bu yapı, bir olayın başladığı ve o andan itibaren süregelen durumları belirtmek için kullanılan bir yapıdır ve “Dativ” durumu alır.
Seit Kullanımı: “Seit” bir olayın veya durumun başladığı zamanı belirtir ve o zamandan bu yana devam ettiğini vurgular. Genellikle geçmişte başlayıp günümüze kadar devam eden eylemler veya durumlar için kullanılır.
Cümle İçinde Yerleşim: “Seit” cümlenin başında veya ortasında kullanılabilir. Genellikle durumu açıklayan bir fiil veya fiil grubunu takip eder ve cümlenin anlamını güçlendirir.
“Seit” edatının kullanımı, Almanca dil bilgisi içinde önemli bir yer tutar ve özellikle sürekli devam eden eylemleri veya durumları ifade etmek için sıklıkla kullanılır. Bu, öğrencilerin zamanla ilgili ifadeleri daha doğru kullanmalarını sağlar ve dil becerilerinin gelişimine katkıda bulunur.
Seit Örnek Cümleler:
- Seit gestern: Dünden beri. Ich lerne Deutsch seit gestern. (Dünden beri Almanca öğreniyorum.) Bu cümle, öğrenme sürecimin devam ettiğini belirtir.
- Seit 2010: 2010’dan beri. Sie wohnt hier seit 2010. (2010’dan beri burada yaşıyor.) Burada yaşama sürecinin halen devam ettiği vurgulanır.
- Seit einer Stunde: Bir saatten beri. Wir warten seit einer Stunde. (Bir saatten beri bekliyoruz.) Bekleme eyleminin halen sürmekte olduğu ifade edilir.
✅ von | ————- | bis -den … -e kadar
Almancada “von … bis …” yapısı, Türkçedeki “-den … -e kadar” ifadesine çok benzer şekilde kullanılır ve belirli bir başlangıç ve bitiş zamanını ifade etmek için kullanılır. Bu yapı, zaman dilimleri, tarihler, saatler ve günler arasındaki süreci belirtmek amacıyla kullanılan çok yararlı bir araçtır ve “Dativ” durumu gerektirir.
Başlangıç ve Bitiş Zamanını Belirtmek için Kullanılır: Günler, aylar ve gün saatleri gibi zaman ifadeleri genellikle bir artikelsiz kullanılır ve “von” ile “bis” kelimeleriyle birlikte bu ifadeler, belirli bir zaman aralığını belirtmek için kullanılır.
- 1. Tage, Monate und Tageszeiten (Ohne Artikel) – Günler, Aylar ve Gün Saatleri (Artikelsiz)
- Günler: “vom Montag bis Freitag” (Pazartesi’den Cuma’ya kadar)
- Aylar: “vom Januar bis März” (Ocak’tan Mart’a kadar)
- Gün Saatleri: “von morgens bis abends” (Sabah’tan akşama kadar)
- 2. Jahreszahlen – Yıllar Örnek: “von 1990 bis 2020” (1990’dan 2020’ye kadar)
- 3. Uhrzeiten – Saatler: Örnek: “von 9 Uhr bis 17 Uhr” (9’dan 17’ye kadar)
Von … bis … Örnek Cümleler:
- Ich arbeite von Montag bis Freitag. (Pazartesi’den Cuma’ya kadar çalışırım.)
- Das Geschäft ist von 9 Uhr bis 17 Uhr geöffnet. (Dükkan saat 9’dan 17’ye kadar açıktır.)
- Wir haben von Januar bis März einen Sprachkurs. (Ocaktan Mart’a kadar bir dil kursuna gidiyoruz.)
✅ vom | ——– | bis zum -den … -e kadar
Almancada “vom … bis zum …” yapısı, “von … bis …” ile benzer bir kullanıma sahiptir fakat bu yapı genellikle belirli tarihler veya olaylar arasındaki zaman dilimlerini ifade etmek için kullanılır ve “von der” (tekil eril veya nötr cinsiyet için) ve “von den” (çoğul için) kısaltmaları olan “vom = von dem” içerir. Bu ifade, Türkçedeki “-den … -e kadar” anlamına gelir ve başlangıç ve bitiş tarihleri arasında belirli bir süreyi kapsar. Bu yapı, genellikle belirli tarihler, günler veya olaylarla ilgili olduğunda kullanılır. Vom Dativ alır.
“Vom … bis zum …” Kullanımı: “Vom” başlangıç tarihini veya olayını, “bis zum” ise bitiş tarihini veya olayını ifade eder. Her iki prepozisyon da genellikle belirli bir tarih, gün veya olay adı ile birlikte kullanılır.
vom | ——– | bis zum Örnek Cümleler
- Vom Montag bis zum Freitag: Pazartesi’den Cuma’ya kadar. Ich arbeite vom Montag bis zum Freitag. (Pazartesi’den Cuma’ya kadar çalışıyorum.)
- Vom 1. Juni bis zum 31. August: 1 Haziran’dan 31 Ağustos’a kadar. Die Schule ist vom 1. Juni bis zum 31. August geschlossen. (Okul 1 Haziran’dan 31 Ağustos’a kadar kapalı.)
“Vom … bis zum …” Dilbilgisi Notları:
- Artikel Kullanımı: “Vom” ve “bis zum” yapıları belirli bir artikel (der, die, das) gerektirir ve bu yüzden kullanıldıkları isimlerin cinsiyetine uygun olmalıdır. “Vom” genellikle eril veya nötr isimlerle (der/das), “bis zum” ise genellikle eril veya nötr isimlerle (der/das) kullanılır.
- Zaman İfadeleri ile Kullanım: Bu yapı, genellikle belirli başlangıç ve bitiş tarihleri arasında geçen süreleri ifade etmek için kullanılır. Etkinlikler, çalışma süreleri, ders programları veya tatil planları gibi durumları açıklarken bu yapıyı kullanabilirsiniz.
✅ Für (+ Akkusativ) için-boyunca, -liğine/-lüğüne/-lığına
Almancada “für” edatı, genellikle Türkçedeki “için” anlamına gelir ve birçok farklı bağlamda kullanılabilir. Özellikle zamansal ifadelerde, “für” belirli bir süre boyunca sürecek olayları veya durumları ifade etmek için kullanılır. Bu, bir şeyin ne kadar süre ile devam edeceğini ya da bir süre boyunca geçerli olacağını belirtmek için idealdir. Für Akkusativ ile kullanılır.
“Für” Kullanımı ve Örnekler: “Für” bir zaman diliminin uzunluğunu (süresini) belirtmek için kullanılır. Bir eylemin ne kadar süreceğini açıklarken bu prepozisyon sıklıkla kullanılır.
Für Örnek Cümleler:
- Für zwei Wochen: İki hafta için. “Ich gehe für zwei Wochen nach Italien.” (İki haftalığına İtalya’ya gidiyorum.)
- Für einige Tage: Birkaç gün için. “Das Museum ist für einige Tage geschlossen.” (Müze birkaç gün için kapalı.)
- Für ein Jahr: Bir yıl için. “Sie lebt für ein Jahr in Deutschland.” (Bir yıl boyunca Almanya’da yaşıyor.)
Für Dilbilgisi Notları:
- Cümle İçinde Yerleşim: “Für” genellikle cümlede, sürenin belirtildiği zaman ifadesinden önce yer alır ve belirtilen süre boyunca devam eden bir durumu ifade eder.
- Etkin Kullanım: “Für” aynı zamanda genel bir amaç belirtmek için de kullanılır, yani bir kişi ya da nesne için yapılan eylemleri belirtirken de geçerlidir.
✅ Über (+ Akkusativ) -boyunca, -süresince, -de/-da
Almancada “über” edatı, çeşitli anlamlara gelebilir ve kullanıldığı bağlama göre farklılık gösterir. Temporal (zamansal) bağlamda ise “über” genellikle “boyunca” veya “süresince” gibi bir anlam taşır.
“Über” Kullanımı: Bu kullanım, genellikle bir sürecin, olayın veya durumun uzun bir zaman dilimi boyunca devam ettiğini ifade etmek için kullanılır. Bu zaman dilimi genellikle günler, haftalar, aylar veya mevsimler olabilir.
Über Örnek Cümleler:
- Über das Wochenende: Hafta sonu boyunca. “Wir fahren über das Wochenende in die Berge.” (Hafta sonu boyunca dağlara gidiyoruz.)
- Über mehrere Monate: Birkaç ay boyunca. “Sie hat über mehrere Monate an diesem Projekt gearbeitet.” (Bu projede birkaç ay boyunca çalıştı.)
- Über den Sommer: Yaz boyunca. “Über den Sommer bleibt das Geschäft geschlossen.” (Yaz boyunca dükkan kapalı kalacak.)
Über Dilbilgisi Notları:
- Cümle İçinde Yerleşim: “Über” genellikle cümlede belirtilen zaman diliminden önce gelir ve bu zaman dilimi içinde meydana gelen aktiviteleri, süreçleri veya durumları tanımlar.
- Zaman Dilimi Belirtimi: “Über” kullanıldığında, genellikle belirtilen zaman diliminin sonunda bir bitiş noktası belirtilmez, bu durum belirsizdir ve süreç devam eder gibi bir izlenim yaratır.
✅ Gegen (+ Akkusativ) yaklaşık olarak, civarında
“gegen” bu edat zaman ve mekan bağlamında kullanılabilir ve Türkçe’ deki karşılıkları biraz farklılık gösterebilir.
“Gegen” Kullanımı:
- Zaman Bağlamında “Gegen”: “Gegen” kelimesi zaman ifade ederken genellikle “yaklaşık” anlamına gelir. Saat veya zaman dilimleri belirtirken kullanılır. Örneğin:
- Gegen 10 Uhr – “Yaklaşık 10’da.” Bu ifade, saat tam 10 olmasa da, 10’a yakın bir zamanı ifade eder. Türkçe’de “10 civarı” anlamına gelir.
- Mekan Bağlamında “Gegen”: “Gegen” mekan ifade ederken, “karşı” anlamına gelir. Bir konum veya yer belirtmek için kullanılır. Örneğin:
- Gegenüber dem Bahnhof – “İstasyonun karşısında.” Burada “gegenüber” kelimesiyle beraber kullanılarak bir yeri tam olarak karşısını belirtir.
“Gegen“ Örnek Cümleler:
- Gegen Abend gehen wir ins Kino. – “Akşama doğru sinemaya gidiyoruz.” Burada “gegen” kelimesi, belirli bir saati değil, günün bir bölümünü (akşamüstü) yaklaşık olarak ifade eder.
- Ich komme gegen Mittag. – “Öğlen civarı geleceğim.” “Mittag” kelimesi öğlen saatlerini ifade ederken, “gegen” bu durumda yaklaşık bir zaman aralığı verir.
İpuçları:
- “Gegen” kullanırken, eğer bir zaman dilimi belirtiyorsanız, genellikle bu zaman diliminin başlangıcına yakın bir zamanı kastettiğinizi unutmayın.
- Mekan belirtirken “gegen” yerine sıklıkla “gegenüber” kullanılır. Bu da Türkçe’deki “karşısında” ifadesine denk gelir.
✅ Bei (+ Dativ) -esnasında
“bei” edatını anlamak önemlidir çünkü günlük konuşmalarda sıkça karşımıza çıkar. “Bei” edatı Türkçe’de genellikle “yanında“, “katında“, “sırasında” veya “için” gibi anlamlara gelir. Almancada ise yer ve zaman bildirimi için kullanılabilir. İşte “bei” kullanımına dair bazı örnekler ve açıklamalar:
1. Zaman: Bir olayın ya da durumun gerçekleştiği zamanı ifade ederken “bei” kullanılabilir. Bu, genellikle Türkçede “sırasında” anlamına gelir. Örnekler:
- Bei Regen bleiben wir zu Hause. (Yağmur yağarken evde kalırız.)
- Bei der Prüfung darf man nicht sprechen. (Sınav sırasında konuşmak yasaktır.)
2. Yer: “Bei” genellikle bir kişinin yanında veya bir yerin yakınında olduğunuzu belirtmek için kullanılır. Bu kullanım, Türkçede “yanında” anlamına gelir. (Yer kullanımı için bkz: bei + Dativ)
- Ich bin bei Maria. (Maria’nın yanındayım.)
- Wir treffen uns bei dem Bahnhof. (Tren istasyonunun yanında buluşacağız.)
3. Şirket veya Dükkan Adıyla Kullanım: Bir iş yerinin adıyla kullanıldığında, o yerde çalışıldığını veya orada bir şey yapıldığını belirtir. Örnek:
- Er arbeitet bei Siemens. (Siemens’te çalışıyor.)
- Ich kaufe oft bei Aldi. (Sık sık Aldi’den alışveriş yaparım.)
4. Koşul: Bazı durumlarda, “eğer” anlamında bir koşul ifade etmek için de “bei” kullanılır. Örnek:
- Bei Unklarheiten fragen Sie bitte. (Eğer bir şey belirsizse lütfen sorun.)
“Bei” edatını bu şekilde çeşitli kontekstlerde görebilirsiniz. Her kullanımı, cümlenin bağlamına ve iletilmek istenen mesaja göre değişiklik gösterir. Almanca öğrenirken “bei “ın kullanıldığı örnek cümleler üzerinde pratik yapmak, bu edatı daha iyi anlamanıza yardımcı olacaktır.
✅ In (+ Dativ) -de, -da
“In” edatı Almanca’ da hem zaman “Tage, Woche, Monat, Jahreszeiten, Jahrhundert, Zukünftiges, Zeiträume” (Günler, hafta, ay, mevsimler, yüzyıl, gelecek, zaman aralıkları) hem de yer bildirimi için kullanılır.
1. Zaman: Zaman bildirimi için kullanıldığında, genellikle belirli bir zaman diliminde (aylar, yıllar, mevsimler) veya günün belirli bir zamanında (saatler) bir olayın gerçekleştiğini ifade eder. Örnekler:
- Ich fahre in den Sommerferien nach Italien. (Yaz tatilinde İtalya’ya gidiyorum.)
- In einer Stunde bin ich zurück. (Bir saat içinde geri döneceğim.)
2. Yer: “İn” edatı, bir yerin içinde olduğunuzu belirtmek için kullanılır. Türkçede genellikle “içinde” anlamına gelir. Örnekler:
- Ich bin in der Schule. (Okuldayım.)
- Sie ist in einem Café. (Bir kafede.)
3. Şehir veya Ülke Adıyla Kullanım: Bir şehir veya ülke adıyla birlikte kullanıldığında, o yerde bulunduğunuzu gösterir. Örnekler:
- Wir leben in Deutschland. (Almanya’da yaşıyoruz.)
- Ich bin in Istanbul geboren. (İstanbul’da doğdum.)
4. Durum veya Koşul Bildirimi: Bazen bir durumun ya da koşulun gerçekleştiği çerçeveyi belirtmek için de “in” kullanılır. Örnekler:
- In diesem Fall müssen wir anders handeln. (Bu durumda farklı hareket etmeliyiz.)
- In solchen Situationen ist Vorsicht geboten. (Böyle durumlarda dikkatli olmak gerekir.)
“In” edatını Almancada çeşitli bağlamlarda görebilirsiniz ve her kullanım, iletilmek istenen mesaja göre değişiklik gösterir. Pratik yaparak bu edatın yer ve zaman bildirimindeki kullanımlarını daha iyi anlayabilir ve Almanca dil becerilerinizi geliştirebilirsiniz.
✅ Nach (+ Dativ) sonra, sonrasında, -den/-dan sonra
“Nach” edatı Almanca dilinde hem zaman, hem de yer bildirimi için kullanılır. Bu edat, çeşitli durumlarda farklı anlamlar taşıyabilir. İşte “nach” edatının kullanımı hakkında bazı açıklamalar ve örnekler:
1. Zaman: Zaman bağlamında “nach” genellikle belirli bir olaydan sonra gerçekleşen başka bir olayı ifade etmek için kullanılır. Bu kullanım, Türkçede “sonra” anlamına gelir. Örnekler:
- Nach dem Essen gehen wir spazieren. (Yemekten sonra yürüyüşe çıkacağız.)
- Nach der Schule habe ich Fußball gespielt. (Okuldan sonra futbol oynadım.)
2. Yer: “Nach” genellikle bir yere doğru hareket anlamında kullanılır ve bu, Türkçede “e doğru” ya da “e” anlamına gelir. Örnekler:
- Ich fahre nach Berlin. (Berlin’e gidiyorum.)
- Wir fliegen nach Spanien. (İspanya’ya uçuyoruz.)
3. Sıralama ve Takip Etme: Bir sıralama ya da bir şeyin başka bir şeyi takip ettiğini belirtmek için de “nach” kullanılır. Örnekler:
- Nach dir bin ich an der Reihe. (Senden sonra sıra bende.)
- Was kommt nach dem Film? (Film’den sonra ne var?)
4. Benzerlik: Bazen, bir örnek veya durumun benzeri başka bir örnek veya duruma atıfta bulunurken “nach” kullanılır.
- Nach unserem Plan sollten wir jetzt gehen. (Planımıza göre şimdi gitmeliyiz.)
- Das ist nach meinem Geschmack. (Bu benim zevkime göre.)
Almancada “nach” edatının çeşitli kullanımlarını görebilirsiniz ve her kullanım, cümlenin bağlamına ve iletilmek istenen mesaja göre değişiklik gösterir. Almanca öğrenirken “nach” kullanılan örnek cümleler üzerinde pratik yapmak, bu edatı daha iyi anlamanıza yardımcı olacaktır. Bu örnekler, Almanca dil becerilerinizi geliştirmenize yardımcı olabilir.
➡️ Temporale Präpositionen Genitiv (Zaman Bildiren Edatlar İyelik)
Genitiv (iyelik) durumunda kullanılan “außerhalb”, “innerhalb” ve “während” gibi zaman edatlarını anlamak, dil bilgisi yapılarını pekiştirmek açısından önemlidir. İşte bu edatların anlamı ve kullanımları hakkında açıklayıcı bilgiler:
✅ 1. Außerhalb (Dışında) (+Genitiv)
“Außerhalb” edatı, bir yerin veya durumun dışında kaldığını belirtmek için kullanılır. Bu edat genellikle mekansal ilişkileri ifade etse de, zaman bağlamında bir olayın dışında kalan zamanları ifade etmek için de kullanılabilir.
- Außerhalb der Arbeitszeiten bin ich nicht erreichbar. (Çalışma saatlerinin dışında ulaşılamam.)
- Außerhalb der Ferien sind die Hotels günstiger. (Tatil dönemlerinin dışında oteller daha ucuz.)
✅ 2. Innerhalb (İçinde) (+Genitiv)
“Innerhalb” edatı, belirli bir sınırlar içinde veya bir zaman dilimi içinde gerçekleşen olayları ifade etmek için kullanılır. Bu edat, genellikle bir sürenin veya alanın içinde kalmak anlamına gelir.
- Innerhalb einer Woche müssen wir das Projekt fertigstellen. (Projeyi bir hafta içinde tamamlamalıyız.)
- Innerhalb der Stadtgrenzen ist der Verkehr sehr dicht. (Şehir sınırları içinde trafik çok yoğun.)
✅ 3. Während (Sırasında) (+Genitiv)
“Während” edatı, bir olayın gerçekleştiği süre boyunca olan başka bir olayı veya durumu ifade etmek için kullanılır. Bu edat, Türkçede “sırasında” anlamına gelir ve genellikle olaylar arası zaman ilişkisini belirtmek için kullanılır. Örnekler:
- Während des Seminars dürfen keine Fotos gemacht werden. (Seminardan sırasında fotoğraf çekilmesine izin verilmez.)
- Während der Pause habe ich einen Kaffee getrunken. (Mola sırasında bir kahve içtim.)
Bu edatlar Almancada oldukça işlevsel ve yaygın olarak kullanıldığından, onların doğru kullanımını öğrenmek dil becerilerini geliştirmenin önemli bir parçasıdır. Özellikle “während” zamanla ilgili bağlamda sıkça karşımıza çıkar ve genellikle cümle içinde yan cümleciklerle kullanılır. Almanca öğrenirken bu edatlarla ilgili örnekler üzerinde çalışmak ve kendi cümlelerinizi oluşturmayı denemek, kullanımlarını pekiştirmenize yardımcı olur.
İlginizi Çekebilir:
- Almanca Saatler (die Uhrzeiten) – Resmî ve günlük konuşmalarda saat söyleme kalıplarını öğrenin, örnek cümlelerle pekiştirin.
- Almanca Günler (die Wochentage) – Haftanın günlerinin Almanca karşılıkları, artikelleri ve örnek cümlelerle kullanımını öğrenin.
- Almanca Aylar (die Monate) – Ocak’tan Aralık’a tüm ayların Almanca isimlerini, telaffuzlarını ve örnek cümleleri inceleyin.
- Almanca Mevsimler (die Jahreszeiten) – Dört mevsim Almanca’da nasıl söylenir? Kültürel ipuçlarıyla birlikte öğrenin.
- Almanca Zaman Damgaları (die Tageszeiten) – Sabah, öğle, akşam gibi günün bölümlerini Almanca söylemenin yolları.
- Almanca Yılların ve Saatlerin Yazılışı – Tarihler ve yılların Almanca’da nasıl yazıldığını ve okunduğunu öğrenin.
- Almanca Sayılar (die Zahlen) – 0’dan 60’a kadar Almanca sayıları öğrenin ve saat ifadelerinde nasıl kullanıldıklarını keşfedin.
- Almanca Sıra Sayıları (die Ordinalzahlen) – Tarihler ve günlük konuşmalarda kullanılan sıra sayılarıyla pratik yapın.
- W-Fragen: Almanca Soru Kalıpları – “Wann?”, “Wie spät?”, “Um wie viel Uhr?” gibi saat ve zaman sorularını öğrenin.
- Um wie viel Uhr? – Saat sorma kalıbının kısa sözlük girişi ve örnek cümleleri.
Almanca öğrenmek ABC kadar kolay! 🇩🇪 ❤️ 🇹🇷
AlmancaABC‘de videolar, A1, A2, B1 konu anlatımları, kelime listeleri ve Almanca öğrenmek için ihtiyacın olan her şey seni bekliyor!
Hemen takip et, değişimi fark et!