Edat

Almanca öğrenirken karşınıza çıkan ve “Bu kelimeden sonra neden dem geldi de, şundan sonra den geldi?” gibi sorularla kafanızı karıştıran edatlar konusuna hoş geldiniz.

Almancada edatlar, cümledeki ilişkileri (yer, zaman, neden) işaretleyen küçük ama etkili yol göstericilerdir; en kritik özellikleri, kendilerinden sonra gelen ismin hâlini belirlemeleridir. Yani her edat bir “kasus” ister: bazıları daima Akkusativ veya Dativ’le kullanılır, bazılarıysa (an, auf, in, neben vb.) hareket mi konum mu anlattığına göre hâl değiştirir. Bu konuda, edat–kasus mantığını netleştirip kalıcı örüntüler kuracak, en çok kullanılan yapıları, sezgisel örneklerle ve pratik ipuçlarıyla kavrayacaksınız.

Bakın, burada kilit nokta şu: Her edat, kendisinden sonra gelen ismin halini (Kasus) belirler. Yani Almanca bir edatı gördüğünüzde, ondan sonraki kelimenin artikelinin (der, die, das) belirli bir kurala göre değişeceğini bileceksiniz.

Örneğin; eğer kelimemiz der artikeline sahip bir isimse ve Dativ alan bir edat ile kullanılırsa, o zaman der artikeli, Dativ kuralına göre dem‘e dönüşür.

Gelin, bu kuralın nasıl işlediğini yukarıdaki kapak görselindeki ve hemen yukarıdaki tabloları kullanarak adım adım görelim.

Adım 1️⃣: Edatı ve Kuralını Belirleyelim

Cümlemizde mit (ile) edatını kullanmak istediğimizi varsayalım. Edatlar listemize baktığımızda, mit edatının her zaman Dativ istediğini görüyoruz.

Adım 2️⃣: İsmin Cinsiyetini (Artikelini) Bulalım

Kullanmak istediğimiz kelimemiz bir isim “arkadaş” olsun. Almancası: der Freund. Artikeli der, yani eril (maskulin) bir isim. Bkz: Almanca-Türkçe Sözlük

Adım 3️⃣: Tabloda Doğru Yeri Bulalım

Şimdi yukarıdaki tabloya bir dedektif gibi bakalım:

1. Sütun: Cinsiyetimiz eril (der) olduğu için yukarıdan aşağıya “Maskulin” sütununa bakın.
2. Satır: Edatımız (mit) Dativ istediği için “Dativ” satırına iniyoruz.

Bu iki noktanın kesiştiği kutucukta ne yazıyor? dem.

Adım 4️⃣: Cümleyi Kuralım

Artık yapbozun tüm parçaları elimizde. “Arkadaş ile konuşuyorum” demek istediğimizde:

• Ich spreche mit … der Freund -> Kural gereği der, dem‘e dönüşür.
• ✅Doğru cümle: Ich spreche mit dem Freund.

İşte bu kadar! Edat (mit), ismin artikelini (der) kendi kuralına göre (Dativ) değiştirmesi için bir komut verdi ve artikel dem‘e dönüştü.

Peki ya Başka Bir Durum Olsaydı?

Aynı “der Freund” kelimesini bu sefer Akkusativ isteyen bir edatla, mesela für (için) ile kullanalım.

1. Edat: für -> Kuralı: Her zaman Akkusativ.
2. İsim: der Freund -> Cinsiyeti: Eril (Maskulin).
3. Tablo: “Maskulin” sütunu ile “Akkusativ” satırının kesişiminde ne var? den.
4. Cümle: Das Geschenk ist für den Freund. (Hediye arkadaş için.)

Gördüğünüz gibi, her şey edatın hangi “hal” talep ettiğini bilmenize ve ismin orijinal artikelini hatırlamanıza bağlı.

Bu Mantık Tüm Artikeller İçin Geçerlidir:

• die (Dişil) bir isimle Dativ edatı:
  • mit + die Frau -> Tabloya bakıyoruz: “Feminin” sütunu, “Dativ” satırı -> der
  • ✅Sonuç: Ich spreche mit der Frau. (Kadınla konuşuyorum.)
• das (Nötr) bir isimle Dativ edatı:
  • mit + das Kind -> Tabloya bakıyoruz: “Neutral” sütunu, “Dativ” satırı -> dem
  • ✅Sonuç: Ich spiele mit dem Kind. (Çocukla oynuyorum.)

Bu sistematiği bir kez anladığınızda, Almanca cümle kurarken en büyük engellerden birini aşmış olursunuz. Tek yapmanız gereken, edatın kuralını ve kelimenin orijinal artikelini bilmektir. Gerisini size sunduğum tablolar zaten söylüyor.

---

Şimdi Almanca edatları ve anlamlarını üç ana gruba ayırarak incelemeye başlayalım. Ancak başta şunları bilmelisiniz:

• Edatlardan bazıları sadece Akkusativ ile kullanılmak isterler.
• Bazıları sadece Dativ alırlar.
• Bazıları da hem Akkusativ hem de Dativ ile kullanılmak isterler.

Özetle kim ne istiyor ona bakalım.

1. Akkusativ Edatlar (Präpositionen mit Akkusativ) (Bunlar bir cümleye girince kendisinden sonra, artikeli der olan isimin artikeli den olarak değişiyor. das, die ve çoğul die aynen kalır.)
   1. Bis (-e, -a kadar (saat), değin; -ceye kadar)
   2. Durch (içinden, vasıtasıyla, boyunca, arasından, dolayı, -den geçerek)
   3. Entlang (boyunca)
   4. Für (için)
   5. Gegen (karşı, -e doğru)
   6. Ohne (-sız / -siz, olmaksızın)
   7. Um (etrafında, civarında, çevresinde, -de, da)
2. Dativ Edatlar (Präpositionen mit Dativ): Bu edatları görünce hemen Dativ’i yapıştıracaksınız. Neymiş bu edatlar? Her zaman datif. Dativ neydi? Almanca “ismin -e hali” veya “Yönelme Hâli” idi. Yani Türkçedeki bulunma halinin karşılığı idi. Biz fiiller ve edatlar ile dativ’i elde ediyorduk. Aşağıdaki edatlar cümleye girince Nominativ artikeller Dativ oluyor. Örneğin der artikeli dem’e dönüşüyor. Bakın: İsmin Halleri için Dativ. Ayrıca Wo (nerede) sorusu ile Dativ buluyoruz
   1. Ab: (-den itibaren, itibaren)
   2. Aus: (-den, -dan dışında, dışarı). Aus’un 3 kullanım alanı var:
      • Birinci Kullanım: 4 tarafı kapalı bir şeyin içinden dışarı çıkarken (orman, ülke, ev gibi):
        • Sie geht um vier Uhr aus dem Haus (das Haus). = (O, kadın, saat 4’de evden gidiyor.)
        • Ich komme aus der Türkei (die Türkei). = (Türkiye’den geliyorum.) Bkz.: Ülkelerin artikelleri
      • İkinci Kullanım: Türkçedeki hepimizin bildiği “-den/-dan” ekini elde etmek için kullanırız.
        • Ich habe kein Glas. Kannst du aus der Flasche trinken? (die Flasche)
        • = (Bardağım yok. Şişeden içebilir misin?)
      • Üçüncü kullanım: Bir şeyin neyden yapıldığını, imal edildiğini, üretildiğini belirtmek veya anlatmak için kullanılır. Metalden, keresteden, odundan vb.
        • Der Stuhl ist aus Metall. (das Metall)
        • = (Sandalye metalden yapılmıştır.) Metalin sözlüklerdeki artikeli das’tır ancak burada herhangi bir metalden bahsettiğimizden cümlede artikel kullanılmamış.
   3. Bei: (-de/-da, yanında, esnasında; -e). Bununda 3 kullanımı var.
   4. Mit (ile, birlikte)
   5. Nach (sonra; geçiyor, geçe; -a, -e)
   6. Von [-den, -dan … -den, -dan itibaren (saat); -ın, -in (iyelik)]
   7. Seit (-den beri, -den bu yana)
   8. Zu [yönelmeyi ifade eder -(y)e, -e, -a]
3. Hem Akkusativ Hem Dativ Alan Edatlar (Wechselpräpositionen im Dativ) Resimli Anlatım
   1. An (bu bitişik)
      • yanına → an die Brille (gözlüğün yanına)
      • yanında → an der Mappe (klasörün yanında)
   2. Neben (bu bitişik değil, az daha uzağında)
      • Akkusativ: yanına → neben den Stuhl (sandalyenin yanına)
      • Dativ: yanında, yan tarafında → neben dem Stuhl (sandalyenin yanında)
   3. Auf
      • Akkusativ: üstüne, -ya → auf den Tisch (masanın üzerine)
      • Dativ: üstünde, -de, -da → auf dem Tisch (masanın üzerinde)
      • Akkusativ Örnek: Die Tasse fällt auf den Boden (Fincan yere düşüyor.)
      • Dativ Örnek: Die Tasse liegt auf dem Boden. (Fincan yerde duruyor (uzanıyor/yatıyor).
   4. Hinter
      • Akkusativ: arkasına, arka → hinter das Sofa (kanepenin arkasına)
      • Dativ: arkasında, gerisinde; sonra → hinter dem Auto (arabanın arkasında)
   5. In
      • Akkusativ: -e, -a, içine → in das Haus (evin içine)
      • Dativ: içinde; -de, -da → in dem Haus (evin içinde)
   6. Unter
      • Akkusativ: altına → unter den Teppich (halının altına
      • Dativ: altında → unter dem Teppich (halının altında)
   7. Über:
      • Akkusativ: üstüne, üzerine → über das Dach (çatının üstüne)
      • Dativ: üstünde, üzerinde → über dem Dach (çatının üstünde)
   8. Vor
      • Akkusativ: önüne → vor das Auto (arabanın önüne)
      • Dativ: önünde → vor dem Sofa (kanepenin önünde)
   9. Zwischen
      • Akkusativ: arasına → zwischen den Löffel und die Gabel (kaşık ve çatal arasına)
      • Dativ: arasında → zwischen dem Löffel und der Gabel (kaşık ve çatal arasında

Almancada Edatların Kısaltması

• an + dem = am
• an+ das = ans
• in + dem = im
• in + das= ins
• bei + dem = beim
• von + dem = vom
• zu + dem = zum

Edatlarla İlgili Görseller ve Ders Notları

Der Die Das Artikeller Tablosu:

Edatların ismin hallerinden olan Akkusativ ve Dativ‘lere göre nasıl geldiğini gösteren tablo;

Edatların durumları;

1. Akkusativ Edatlar (Akkusativ Präposition)

Akk. Edatlar	Türkçe Anlamı	Alanca Örnek Cümle	Türkçe Örnek Cümle
Bis	e, a kadar	Bis nächste Woche	Gelecek haftaya kadar
Durch	arasından	Wir gehen durch das Tor	Tünelden geçiyoruz
* Entlang	boyunca	Sie fährt die Straße entlang	Yol boyunca sürüyor
Für	için	Er kocht für seine Freundin	Sevgilisi için yemek yapıyor
Gegen	karşı, -e doğru	Gegen die Mauer	Duvara karşı
Ohne	sız, siz	Ohne Wasser	Su olmadan
Um	etrafında	Um Mitternacht	Gece yarısı civarında

Bis

Türkçe: -e, -a kadar (saat), değin; -ceye kadar
İngilizce: until

Bis örnek cümleleri;

1. Bis morgen werde ich das Buch gelesen haben. (Yarına kadar kitabı okumuş olacağım)
2. Bis zum Ende des Monats werden wir das Projekt abgeschlossen haben. (Ayların sonuna kadar projeyi tamamlamış olacağız)
3. Bis zum Wochenende werden wir den Bericht abgegeben haben. (Haftasonuna kadar raporu teslim etmiş olacağız)
4. Bis zum Abendessen werde ich die Einkäufe erledigt haben. (Akşam yemeğine kadar alışverişi bitirmiş olacağım)
5. Bis zum nächsten Jahr werden wir unseren Urlaub geplant haben. (Gelecek yıla kadar tatilimizi planlamış olacağız)

Durch

Türkçe: içinden, vasıtasıyla, boyunca, arasından, yardımıyla, dolayı
İngilizce: through

1. Wir gehen durch den Park. (Parkın içinden geçiyoruz.)
2. Er ist durch die Prüfung gefallen. (Sınavı geçememiş.)
3. Der Zug fährt durch den Tunnel. (Tren tünelden geçiyor.)
4. Sie sieht durch das Fenster. (Pencereden bakıyor.)
5. Er schlägt durch den Baumstamm hindurch. (Ağaç gövdesinden geçiyor.)

Entlang

Türkçe: boyunca
İngilizce: along

• Fluss entlang (Nehir boyunca)
• Straße entlang (Cadde boyunca)
• Küste entlang (Sahil boyunca)
• Wald entlang (Orman boyunca)
• Sie fährt die Straße entlang. (Sokak boyunca arabayla gidiyor.)
• Er geht dem Fluss entlang . (Nehir boyunca yürüyor.)
• Wir wandern der Küste entlang. (Sahil boyunca yürüyoruz.)
• Er legt die Blumen des Weges entlang. (Yol boyunca çiçekler serili/duruyor/var.)
• Sie läuft der Mauer entlang. (Duvar boyunca koşuyor.)

Entlang’ın diğer edatlardan farklı olarak isimden sonra da gelebilir.

Für

Türkçe: için
İngilizce: for

1. “Ich arbeite für das Unternehmen” (I work for the company) – Şirket için çalışıyorum
2. “Er kauft das Geschenk für seine Frau” (He buys the gift for his wife) – O, karısı için hediye alıyor
3. “Ich studiere für meine Zukunft” (I study for my future) – Geleceğim için çalışıyorum
4. “Wir machen das Projekt für die Schüler” (We do the project for the students) – Öğrenciler için projeyi yapıyoruz
5. “Ich koche das Essen für meine Familie” (I cook the food for my family) – Ailem için yemek pişiriyorum.

Gegen

Türkçe: karşı, -e doğru
İngilizce: against, at

1. “Ich komme meistens gegen acht Uhr ins Büro und schalte erst einmal den Computer ein.” (Genellikle saat sekiz’e doğru (civarında) ofise gelirim ve önce bilgisayarı açarım.
2. “Ich bin gegen den Krieg” (Savaşa karşıyım)
3. “Er hat eine Petition gegen die Regierung gestartet” (O hükümete karşı bir imza kampanyası başlattı)
4. “Sie spielt Tennis gegen ihre Schwester” (O kızkardeşi ile tenis oynuyor)
5. “Er ist gegen die Todesstrafe” (O ölüm cezasına karşı)
6. “Sie hat sich gegen die Entscheidung des Vorstands ausgesprochen” (O yönetim kurulu kararına karşı çıktı)

Ohne

Türkçe: -sız / -siz, olmaksızın
İngilizce: without

1. Ich kann ohne meinen Kaffee morgens nicht aufstehen. – Sabah kahvemsiz kalkamam.
2. Ohne Wasser kann man nicht überleben. – Su olmadan hayatta kalamaz.
3. Ohne dich fühlt sich alles leer an. – Sen olmadan her şey boş görünüyor.
4. Ohne Musik wäre das Leben eine Fehler. – Müzik olmadan hayat hata olur.
5. Ohne Geduld werden wir nie erfolgreich sein. – Sabır olmadan asla başarılı olamayız.

Um

Türkçe: civarında
İngilizce: at, around, by

1. Ab Wochenbeginn steigen die Temperaturen in der Region um Hamburg. (Hafta başından itibaren Hamburg çevresindeki bölgede sıcaklıklar artacak.)
2. Um halb acht gehe ich ins Bett. (Saat yedi buçukta yatıyorum. / saat 7,30’da yatağa gidiyorum)
3. Um Mitternacht feiern wir Silvester. (Gece yarısında yılbaşını kutluyoruz.)
4. Um den Preis verhandeln wir noch. (Fiyat için hala pazarlık yapıyoruz.)
5. Um die Ecke ist ein Supermarkt. (Köşede bir süpermarket var.)
6. Um den Tisch herum sitzen wir. (Masa etrafında oturuyoruz.)

2. Dativ Edatlar (Dativ Präposition)

Alman Edatı	Türkçe Anlamı	Örnek Cümle	Türkçe Örnek Cümle
Aus	den, dan	Aus dem Supermarkt	Süpermarketten dışarı
Bei	yanında de, da etrafında	Bei meinem Vater Haus	Babamın evinin yanında
Mit	ile birlikte	Mit meiner Mutter	Annemle birlikte
Nach	e, a, ye, ya yönelme	Nach der Schule	Okuldan sonra
Seit	den, dan beri	Seit Februar	Şubat’tan beri
Von	den, dan	Von zu Hause	Evden
Zu	e, a, ye, ya	Zu den Geschäften gehen	Mağazalara gitmek için
Gegenüber	karşısında, ksine olarak, nispetle	Gegenüber dem Bahnhof	İstasyonun karşısında

Aus

Türkçe: -den, -dan dışında, on, dışarı,
İngilizce: out, leave, from, made of

1. Aus dem Supermarkt – Süpermarketten
2. Aus dem Fenster – Pencereden
3. Aus dem Land – Ülkeden
4. Aus der Türkei – Türkiye’den
5. Aus der Schule – Okuldan

Aus ile ilgili örnek cümleler;

1. “Das Essen kommt aus der Küche” – Yemek mutfaktan geliyor
2. “Ich komme aus Deutschland” – Ben Almanya’dan geliyorum
3. “Das Auto ist aus Stahl” – Araba çelikten yapılmış
4. “Das Geschenk ist aus Papier” – Hediye kağıt yapılmış
5. “Der Text ist aus dem Buch” – Metin kitaptan alınmış
6. “Das Lied ist aus dem Radio” – Şarkı radyodan çalınmış.

Bei

Türkçe: -de, yanında, esnasında; -e
İngilizce: near, at, on

Bei edatı, Almanca dilinde Dativ alan bir edattır. İnsanlarda (şahıslarda) wo sorusuna cevap vermek için ve bir fiilin yapıldığı yer, zaman veya durumu ifade etmek için kullanılır.

bei ile ilgili örnek cümleler;

1. “Bei der Party habe ich viele Leute kennengelernt.” (Partide birçok insan tanıdım)
2. “Ich werde bei meiner Familie übernachten.” (Ailemde kalacağım)
3. “Bei diesem Wetter sollten wir drinnen bleiben.” (Bu havada içeride kalmamız daha iyi olacak)
4. “Bei dem Spiel war ich auf der Tribüne.” (Maçta tribündeydim)
5. “Ich arbeite bei einem großen Unternehmen.” (Büyük bir şirkette çalışıyorum)
6. “Bei dieser Hitze brauche ich viel Wasser.” (Bu sıcakta çok su ihtiyacım var)
7. Willkommen bei („Musik international”.)
8. Willkommen bei … (…’e hoş geldiniz.)
9. Ich wünsche Dir viel Erfolg bei der Präsentation. (Sunumda başarılar dilerim.)
10. Bei uns bremst kein Autofahrer für einen Fußgänger. (Bizde hiçbir araç sürücüsü bir yaya için fren yapmaz. /Burada hiçbir sürücü bir yaya için fren yapmaz.)

Mit

Türkçe: ile
İngilizce: with

“Mit” Almanca dilinde “ile” anlamına gelir. Kendinden sonra gelen ifade ile neyin yapıldığını, kiminle yapıldığını veya ne ile yapıldığını belirtir. Örneğin “Ich trinke meinen Kaffee mit Milch” cümlesinde kahvenin süt ile içildiği anlaşılır. Ayrıca genellikle insanlarla yapılan aktivitelerde kullanılır.

Mit ile ilgili örnek cümleler;

1. “Mit wem gehst du ins Kino?” (Sinema’ya kiminle gidiyorsun?)
2. “Ich trinke meinen Kaffee mit Milch und Zucker.” (Kahvemi süt ve şekerle içiyorum.)
3. “Wir gehen mit unseren Freunden ins Restaurant.” (Arkadaşlarımızla restorana gidiyoruz.)
4. “Ich spiele Tennis mit meinem Bruder.” (Tenisi kardeşimle oynuyorum.)
5. “Ich reise mit dem Zug nach Berlin.” (Trenle Berlin’e seyahat ediyorum.)
6. “Ich gehe mit meiner Tochter zum Eislaufen.” (Kızımla buz pateniye gitiyorum.)

Ayrıca buraya iyelik sıfatları ile ilgili yapılmış bir örnek cümle yazıyorum:

“In der Türkei habe ich oft mit meinen Freunden Backgammon gespielt.” (Türkiye’de arkadaşlarımla sık sık tavla oynardım.)

Nach

Türkçe: sonra; geçiyor, geçe; -a, -e
İngilizce: to, after, according to

Almancada nach edatı, Türkçede “sonra, yönünde, geçiyor” gibi anlamlar taşır. Nach edatı, Dativ durumunda kullanıldığında kendisinden sonra gelen ismi -e haline sokar. Ayrıca yer bildirirken ve zaman bildirirken kullanılır. Örneğin, artikelsiz şehir, ülke, kasaba, kıta gibi bölgelere giderken ve saatli ifadelerde “geçe, geçiyor” anlamını vermek için kullanılır.

Nach ile ilgili örnek cümleler;

1. “Nach dem Spiel gehen wir essen.” (Oyun sonrası yemeğe gideceğiz.)
2. “Nach der Arbeit fahre ich nach Hause.” (İşten sonra evime gideceğim.)
3. “Nach dem Konzert gehen wir ins Hotel.” (Konser sonrası otelimize gideceğiz.)
4. “Nach dem Unterricht haben wir eine Pause.” (Ders sonrası aramızda bir mola var.)
5. “Nach dem Mittagessen machen wir einen Spaziergang.” (Öğle yemeğinden sonra yürüyüş yapacağız.)
6. “Nach dem Film gehen wir ins Kino.” (Filmden sonra sinemaya gideceğiz.)

Seit

Türkçe: -den beri, -den bu yana
İngilizce: since

Seit edatı, Almanca dilinde zaman bildirmek için kullanılan -e halinde bir edattır. Türkçede “den/dan beri, den/dan bu yana, den/dan itibaren, dır/dir” gibi anlamlara gelir ve kendisinden sonra gelen ismi Dativ (e haline) sokar.

seit ile ilgili örnek cümleler;

1. Ich arbeite seit 5 Jahren in diesem Unternehmen. (5 yıldır bu şirkette çalışıyorum.)
2. Wir wohnen seit 2 Monaten in dieser Wohnung. (2 aydır bu evde yaşıyoruz.)
3. Sie studiert seit 3 Semestern Germanistik. (3 sömestır boyunca Germanistik okuyor.)
4. Ich treffe mich seit einer Woche nicht mehr mit meinen Freunden. (1 hafta boyunca arkadaşlarımla görüşmüyorum.)
5. Die Familie ist seit einem Monat in Urlaub. (1 ay boyunca aile tatilde.)
6. Ich habe seit einem Jahr keinen Kontakt mehr zu meiner Schwester. (1 yıldır kız kardeşimle iletişimim kesildi.)

Von

Türkçe: -den, -dan …; -den, -dan itibaren (saat); -ın, -in (iyelik)
İngilizce: from, by, of, about

Almanca “von” edatı, Türkçede “den/dan” anlamına gelir ve yalnızca -e halinde kullanılır. Bu edat, nesnenin kökenini, yönünü, yerini veya zamanını belirtmek için kullanılır. Örneğin, “Ahmet kommt von seinem Freund” cümlesinde “von” edatı arkadaşından gelen hareketi bildirir. “von” edatı kökeni vurgulamak için isimden sonra “aus” edatı eklenerek de kullanılabilir.

Von ile ilgili örnek cümleler;

1. “Von” edatı, nesnenin kim tarafından yapıldığını veya kim tarafından sahip olduğunu belirtir. Örnek: “Das Geschenk ist von meiner Freundin” (Hediye benim arkadaşımdan)
2. “Von” edatı, bir yerden bir yere gitmek için kullanılabilir. Örnek: “Ich fahre von Frankfurt nach München” (Frankfurt’tan Münih’e arabayla gidiyorum)
3. “Von” edatı, bir şeyi yaparken kullanılabilir. Örnek: “Ich trinke Tee von einer Tasse” (Bir fincandan çay içiyorum)
4. “Von” edatı, bir şeyin kimden geldiğini ifade edebilir. Örnek: “Die Einladung kommt von meinem Chef” (Davet benim patronumdan geliyor)
5. “Von” edatı, bir şeyin kimin için yapıldığını belirtmek için kullanılabilir. Örnek: “Das Essen ist von für meine Familie” (Yemeğim ailem için)
6. “Von” edatı, bir şeyin kimin yetkilisi olduğunu ifade edebilir. Örnek: “Die Entscheidung ist von dem Vorstand” (Karar yönetim kurulu tarafından)

Zu

Türkçe: yönelmeyi ifade eder; -(y)e, -e, -a, ile, bir yere, bir yerde, amacıyla (için), ilaveten

Maalesef “zu” Almanca dilinde öğrenilmeye başlayanlar için çok karışık olabilecek bir edattır.

Almanca “zu” kelimesi, yer veya kişiye doğru yönü belirtmek için kullanılan yer değiştirme edatıdır. in edatı’da buna benzerdir.

Not: Yönelmede “in” ile “zu” arasında küçük bir fark var. “in” bir şeyin içine girecekseniz kullanılırken “zu” bir şeye yönelirken kullanılır.

• Aynı zamanda zaman edatı olarak “için” veya “üzerine” anlamına gelebilir.
• Neden edatı olarak “için” anlamına gelebilir.
• Adverb olarak “çok” veya “kapalı” anlamına gelebilir.
• “ab und zu” ifadesi “zaman zaman” anlamına gelir.
• “zu” + infinitive kullanımı modal fiillerle aynı şekilde çalışır ve cümleyi anlamlı hale getirir. “zu” ayrıca “dass” yerine kullanılabilir ve cümlenin daha zarif olmasını sağlar.
• Nominalize edilmiş fiiller önüne konulabilir ve cümleyi daha anlamlı hale getirir. (Nominalize fiillerin isim olarak kullanılması demek)

zu ile ilgili örnek cümleler;

1. Ich fahre zum Supermarkt. (Ben süpermarkete gidiyorum)
2. Ich gehe zu meinen Freunden. (Ben arkadaşlarıma gidiyorum)
3. Ich trinke zu viel Kaffee. (Ben çok fazla kahve içiyorum)
4. Ich arbeite zu hart. (Ben çok sıkı çalışıyorum)
5. Wann gehst du zu Bett? (Ne zaman yatıyorsun?)
6. Ich habe zu wenig Zeit. (Ben yeterli zamanım yok)
7. Zu Weihnachten schenke ich meiner Familie Geschenke. (Yeni yılda aileme hediyeler alıyorum)
8. Ich möchte zu einer Party gehen. (Bir partiye gitmek istiyorum)
9. Ich habe zu viel Geld ausgegeben. (Ben çok fazla para harcadım)
10. Ich werde zu spät kommen. (Ben geç kalacağım)

zu’lu örneklere devam;

1. “zu” edatı ile “amaç belirtmek”: Örnek: Ich kaufe dieses Geschenk zum Geburtstag meiner Schwester. (Bu hediyeyi kardeşimin doğum günü için alıyorum.)

2. “zu” edatı ile “ilave belirtmek”: Örnek: Ich habe noch eine Frage zu unserem Projekt. (Projemizle ilgili daha bir sorum var.)

3. “zu” edatı ile “süre belirtmek”: Örnek: Ich arbeite zu 8 Stunden am Tag. (Günde 8 saat çalışıyorum.)

4. “zu” edatı ile “miktar belirtmek”: Örnek: Ich habe zu viel Geld ausgegeben. (Çok fazla paranı harcadım.)

5. “zu” edatı ile “düzey belirtmek”: Örnek: Ich bin zu müde um weiter zu arbeiten. (Çalışmaya devam etmek için çok yorgunum.)

Gegenüber

Türkçe: karşısında, karşıtı, karşısında aksine olarak, nispetle aleyhinde, karşı, karşılıklı
İngilizce: opposite

“Gegenüber” Almanca edatı, bir yerin veya kişinin karşısında olduğunu belirtmek için kullanılır.

Bu edat, “gegenüber dem Bahnhof” (istasyonun karşısında) veya “gegenüber meinem Haus” (evimin karşısında) gibi cümlelerde kullanılabilir.

Ayrıca, “gegenüber” edatı bir kişinin duygusal durumunu da ifade edebilir. Örneğin “Ich bin gegenüber der Situation hilflos” (Durum karşısında çaresizim) veya “Sie sind gegenüber dem Problem unbeteiligt” (sorun karşısında ilgisizler) gibi cümlelerde kullanılabilir.

Bu edat genellikle “gegenüber + dative” şeklinde kullanılır. Örneklerde gördüğünüz gibi “dem Bahnhof” veya “meinem Haus” gibi nesneler dative’de kullanılabiliyor.

Son olarak, “Gegenüber” edatı sadece yer veya kişi karşısında olmanın değil aynı zamanda bir durum, problem veya duygu karşısında olmanın da ifade edilmesini akıldan çıkarmayın. Bu yüzden edatın anlamı cümlenin içeriğine ve çevresine göre değişmekte.

gegenüber ile ilgili örnek açıklamalar;

1. Bir yerin karşısında olma: “Gegenüber dem Bahnhof” (istasyonun karşısında)
2. Bir kişinin karşısında olma: “Gegenüber meinem Freund” (arkadaşımın karşısında)
3. Bir şeyin karşısında olma: “Gegenüber der Wand” (duvarın karşısında)
4. Bir durum karşısında çaresiz olma: “Ich bin gegenüber dieser Herausforderung hilflos” (Bu meydan okuma karşısında çaresizim)
5. Bir problem karşısında ilgisiz olma: “Sie sind gegenüber dem Umweltschutz unbeteiligt” (Çevre koruma konusunda ilgisizsiniz)
6. Bir fikir karşısında kararlı olma: “Er ist gegenüber seiner Meinung unerschütterlich” (Fikri karşısında kararlıdır)
7. Bir duygu karşısında duyarlı olma : “Sie ist gegenüber der Trauer ihrer Freundin sehr verständnisvoll” (Arkadaşının üzüntüsü karşısında anlayışlıdır)

3. Hem Akkusativ Hem Dativ Alan Edatlar (Wechselpräpositionen)

Bu “çift taraflı”, “değişken edatlar” veya Almancası ile Wechselpräpositionen, cümlenin anlamına göre ya Akkusativ ya da Dativ alırlar. Kuralı çözmek için kendinize iki sihirli soru sorun:

1. Nereye? (Wohin?) -> Eğer cümlede bir hareket, bir yönelme varsa -> AKKUSATIV
2. Nerede? (Wo?) -> Eğer cümlede sabit bir konum, bir duruş varsa -> DATIV

🇩🇪 Edat (İki Durumlu)	Akkusativ Örneği (Nereye?)	Dativ Örneği (Nerede?)
in (içinde, içine)	Ich gehe ins Zimmer. (Odaya giriyorum.)	Ich bin im Zimmer. (Odadayım.)
an (yanında (bitişik), yanına)	Er hängt das Bild an die Wand. (Resmi duvara asıyor.)	Das Bild hängt an der Wand. (Resim duvarda asılı.)
auf (üstünde, üstüne)	Sie legt das Buch auf den Tisch. (Kitabı masanın üzerine koyuyor.)	Das Buch liegt auf dem Tisch. (Kitap masanın üzerinde.)
neben (yanında, yanına)	Stell den Stuhl neben den Tisch. (Sandalyeyi masanın yanına koy.)	Der Stuhl steht neben dem Tisch. (Sandalye masanın yanında duruyor.)
über (üzerinde (temassız), üzerine), vasıtasıyla, aracılığıyla, üzerinden	Er hängt die Lampe über den Tisch. (Lambayı masanın üzerine asıyor.)	Die Lampe hängt über dem Tisch. (Lamba masanın üzerinde asılı.)
unter (altında, altına)	Die Katze läuft unter das Bett. (Kedi yatağın altına koşuyor.)	Die Katze schläft unter dem Bett. (Kedi yatağın altında uyuyor.)
vor (önünde, önüne)	Ich fahre mein Auto vor die Garage. (Arabamı garajın önüne sürüyorum.)	Mein Auto steht vor der Garage. (Arabam garajın önünde duruyor.)
hinter (arkasında, arkasına)	Der Ball rollt hinter das Sofa. (Top kanepenin arkasına yuvarlanıyor.)	Der Ball liegt hinter dem Sofa. (Top kanepenin arkasında duruyor.)
zwischen (arasında, arasına)	Er setzt sich zwischen mich und meinen Bruder. (Benimle kardeşim arasına oturuyor.)	Er sitzt zwischen mir und meinem Bruder. (Benimle kardeşim arasında oturuyor.)

Almanca Wechselpräpositionen tablosunu PDF halinde indirebilirsinz.

Sık Sorulan Sorular

İlginizi Çekebilecek Diğer Almanca Konular

• Almanca Zaman Bildiren Edatlar (Temporale Präpositionen) – “Ne zaman, ne zamandan beri, ne zamana kadar?” sorularını yanıtlayan edatlar bu yazıda açıklanır.
• Almanca Değişken Edatlar (Wechselpräpositionen) – Hem Akkusativ hem Dativ ile kullanılabilen edatlar en çok kafa karıştıranlardır. Bu konuya göz atın.
• Almanca Yer Edatları (Lokale Präpositionen) – “Nerede? Wohin?” sorularına cevap veren edatlar günlük konuşmada en sık kullanılır.
• Almanca İsmin Halleri (Kasus: Nominativ, Akkusativ, Dativ, Genitiv) – Edatlar, cümlede hangi halin (Kasus) kullanılacağını belirler. Bu yüzden ismin halleri konusunu öğrenmek edatları anlamayı çok kolaylaştırır.
• Almanca Artikeller (der, die, das, ein, eine) – Edatların ardından artikeller değişir. Artikellerin doğru biçimlerini öğrenmek, edatları kullanırken hata yapmanızı önler.
• Almanca Akkusativ (İsmin -i Hali) – Akkusativ isteyen edatlar, artikeli “den” şekline dönüştürür. Bu bağlantı size detaylı açıklama sunar.
• Almanca Dativ (İsmin -e Hali) – Dativ isteyen edatlar artikelleri “dem/der” şekline dönüştürür. Dativ bilgisini pekiştirmek için mutlaka bakın.
• Almanca Genitiv (İsmin -in Hali) – Bazı edatlar Genitiv ister. Bu sayfa, iyelik ve köken bildiren cümleler için ipuçları verir.
• Almanca-Türkçe Sözlük – Bilmediğiniz edatların ve örnek kelimelerin artikellerini hızlıca kontrol edebilirsiniz.
• Almanca A1 Konuları – Edatlar A1 seviyesinde çıkar. Yeni başlayanlar için tüm temel konuları görmek faydalı olur.

---

Almanca öğrenmek ABC kadar kolay! 🇩🇪 ❤️ 🇹🇷

AlmancaABC‘de videolar, A1, A2, B1 konu anlatımları, kelime listeleri ve Almanca öğrenmek için ihtiyacın olan her şey seni bekliyor!

Hemen takip et, değişimi fark et!

• WhatsApp Kanal
• YouTube
• TikTok
• Facebook
• Instagram
• X